Phổ cập casino: Đánh bạc quen tay, ngủ ngày quen mắt, ăn vặt quen mồm

Phạm Chí Dũng (VNTB) – Ba năm trước, hòa trong chiến thắng của chiến dịch xóa đất nông nghiệp để phục vụ cho hơn 100 sân golf, những đối tượng còn chút ngu ngơ day dứt trong làng báo nhà nước đã phải thảm thiết một biến tấu cực kỳ chua xót “Khi người cày có… casino”. Ba năm sau, đúng vào thời điểm nền kinh tế đang trên bờ vực khủng hoảng và nhà cầm quyền phải hình dung ra một cận cảnh quỹ lương hưu biến mất, lại một lần nữa giới làm luật cùng các nhóm lợi ích tính đến chuyện mở đại trà sòng bạc để “tận thu”.

Nhưng khác hẳn thời gian trước “chỉ cho người nước ngoài đánh bạc”, tâm thế hiện thời còn muốn tạo điều kiện cho cả lớp trẻ người Việt trên 21 tuổi được “cống hiến”. Thêm một bi kịch casino đối với mọi con dân nước Việt rất có thể từ đó mà ung nảy.


Casino ở Campuchia, nơi chủ yếu khách Việt đến chơi

Trong một đất nước với nền nông nghiệp vẫn còn đặc trưng bởi nền văn hóa lúa nước, một đất nước đang đi vào cái thực trạng khốn khổ của nạn “nuốt” đất nông nghiệp, một đất nước mà vào cuối năm 2011, một nghị quyết của Bộ Chính trị đã phải “quyết liệt” đề cập đến yêu cầu giữ cho bằng được 3,8 triệu ha đất nông nghiệp…, thì các casino vẫn điềm nhiên mọc lên.

Đổi đời nhờ “rác”!

Casino vẫn điềm nhiên mọc lên ở nhiều địa phương, từ Lào Cai, Lạng Sơn, Quảng Ninh đến Đà Nẵng, Quảng Nam, Phú Yên, Bà Rịa – Vũng Tàu, Kiên Giang. Chưa kể đến việc chính quyền các tỉnh Yên Bái, Phú Thọ, Bình Thuận cũng từng ấp ủ giấc mơ tiến hành những dự án “đổi đời” như thế.

Có lẽ đáp ứng cho thịnh tình và lòng hiếu khách tràn đầy của các địa phương ở Việt Nam, vào tháng 12/2011, một tập đoàn “ăn chơi” lớn của Mỹ – Las Vegas Sands, đã lần đầu tiên xúc tiến kế hoạch đầu tư khu nghỉ dưỡng phức hợp tại đất nước này, với số vốn đầu tư có thể lên tới 6 tỷ USD. Địa điểm ban đầu dự kiến của tập đoàn này là tại Hà Nội và TP.HCM – hai thành phố có sức cầu lớn nhất và cũng là những khu vực có “hệ số tiêu hoang” cao nhất ở Việt Nam.

Như một “đồng thanh tương ứng”, vào đầu năm 2012, chính quyền tỉnh Quảng Ninh lại đưa ra một dự án đầy tham vọng: xây dựng khu liên hợp du lịch – casino với giá trị đầu tư lên đến 4 tỷ USD. Nếu được thành hình, đây sẽ là một dự án “vĩ đại” nữa, sau Casino Đồ Sơn hình thành từ năm 1995.

Trong trào lưu “tận thu” từ người dân, Quảng Ninh đang biến thành địa phương tham vọng nhất đối với sự nghiệp “móc túi” – nói theo từ ngữ của giới đánh bạc.

Nhưng cũng vì thế, môi trường xã hội ở Quảng Ninh lại có triển vọng được nhận thêm một loại “rác” nữa.

Dù sở hữu “kỳ quan thứ tám” của thế giới, nhưng bất chấp sự bức xúc cùng vô số phản ánh của dư luận khách du lịch, từ nhiều năm qua rác sinh hoạt, rác tiêu dùng vẫn tràn ngập ở Bãi Cháy và Hạ Long, những nơi mà nhiều du khách trong nước và ngoài nước không muốn quay lại một khi đã đặt chân đến.

Hai vợ chồng du khách Astralia, những người đã bỏ công sức để vớt rác trong vịnh Hạ Long, đã thổ lộ: “Tôi và vợ tôi, Christel, đã làm trong ngành y tế ở nhiều nơi như Anh, Úc, Tây Phi, Bắc cực và đảo Solomon. Chúng tôi đã đi du lịch nhiều nơi và có thể nói là vịnh Hạ Long của Việt Nam các bạn là một trong những nơi đẹp nhất. Tuy nhiên, điều làm chúng tôi thấy buồn là khi thăm vịnh Hạ Long, chúng tôi thấy có quá nhiều chai lọ và những loại rác rưởi khác trôi nổi trên vịnh. Đồng thời với rác rưởi là những vệt nước ô nhiễm theo dòng thủy triều gần cảng vịnh. Sự ô nhiễm đó sẽ tàn phá những rạn san hô của Hạ Long một cách dễ dàng. Và nước đục cũng khiến du khách thật sự không muốn bơi”.

Cái nhìn trần trụi của những du khách trên cũng được xác nghiệm bởi một bản báo cáo về hiện trạng ô nhiễm vùng ven biển Việt Nam vào năm 2010, cho thấy vùng nước vịnh Hạ Long được đánh giá là có mức độ ô nhiễm dầu nặng nhất.

Cũng không phải vô cớ mà Quảng Ninh là địa bàn có mật độ hoạt động xã hội đen thuộc loại dày đặc của quốc gia. Những vụ thanh toán giết người bằng súng hoa cải giữa các băng nhóm đã làm thành phố “du lịch vàng” Hạ Long và thị xã Cẩm Phả càng trở nên một nghịch lý kinh khủng trong mắt du khách.


Để có thể phác họa rõ hơn về hình ảnh “Khi dân cày có casino”,
chúng ta cần quay trở lại với hình ảnh “Khi người cày có sân golf”.

Golf và casino: Người cày có… cả hai!

Vào năm 2009, khi số lượng sân golf do các địa phương trình lên Chính phủ tăng vọt lên đến 156 dự án, thì một nửa trong số đó đã chiếm hết khoảng 8.000 ha đất nông nghiệp.

Biểu đồ đi lên của sân golf và biểu đồ đi xuống của diện tích đất nông nghiệp là một nghịch lý không thể lý giải hoặc quá dễ phát lộ ở Việt Nam, dù tất cả những người nông dân phải chịu cảnh mất đất để phục vụ cho thói quen ăn chơi của giới thượng lưu, và hơn ai hết là giới chủ đầu tư kinh doanh sân golf và casino đều hiểu ra cái nghịch lý phũ phàng ấy. Song thời gian cứ trôi qua, cùng sự xuất hiện của hết dự án sân golf này đến dự án sân golf khác.

Vào cuối năm 2009, trước làn sóng phản đối mạnh mẽ của dư luận, bao gồm các nhà khoa học và báo chí về những “thói hư tật xấu” của sân golf như gây ảnh hưởng đến môi sinh, môi trường và “ăn” cả đất nông nghiệp, cộng với thực tế chỉ có một tỷ lệ nhỏ nhoi dự án kinh doanh sân golf có lãi, Chính phủ đã phải cắt giảm đến 76 dự án do chính quyền các địa phương trình đề nghị bổ sung cho quy hoạch sân golf đến năm 2020.

Cho tới năm 2011, một hệ quả đã được các nhà khoa học và giới phân tích dự đoán đã xảy đến với 90 dự án sân golf còn lại. Một cuộc kiểm tra của Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã kết luận có đến 69 dự án (chiếm tỷ lệ khoảng 70% số dự án) nghiêng về kinh doanh bất động sản thay vì mục tiêu ban đầu là kinh doanh sân golf.

Nguồn cơn của trào lưu sân golf đã hiện ra: chủ đầu tư lấy đất nông nghiệp của nông dân, phù phép chuyển quyền sử dụng đất thành đất phục vụ sân golf rồi từ đó biến thành đất xây biệt thự và các hạng mục dịch vụ du lịch. Trong thực tế, có dự án chỉ dành 30% diện tích để làm sân golf, còn 70% là bất động sản và những thứ liên quan đến bất động sản.

Trong khi hiện trạng hoạt động của 90 dự án sân golf vẫn không mấy thay đổi, nếu không muốn nói là ngày càng tệ thêm vì lượng khách chơi golf có khuynh hướng giảm dần và làm cho nhiều chủ đầu tư lỗ nặng, báo chí đã một lần nữa phải phản ảnh khá nhiều về nạn lạm phát sân golf. Những minh họa sống động như một xã ở Lâm Đồng phải “cõng” đến 3 sân golf, trong khi bà con nông dân người dân tộc thiểu số vẫn còn trong diện đói nghèo. Với những người nông dân này, kế sách mưu sinh của họ thật giống như mành chỉ treo chuông một khi phần đất đai ít ỏi của họ bị sân golf “nuốt” mất. Không đất đai, không có nghề nghiệp gì khác, chỉ cầm trong tay một số tiền tượng trưng mà chủ đầu tư bồi thường cho phần đất thu hồi, họ sẽ sinh sống thế nào?

Không giới chức lãnh đạo nào thèm quan tâm đến những mưu sinh “vụn vặt” ấy. Ngược lại, không khác với sự ngụy biện đối với việc xây dựng sân golf, cũng đã xuất hiện những ý kiến tô điểm cho “ích nước lợi nhà” của casino. Với nhiều chính quyền địa phương, casino là một “cứu cánh” cho du lịch bản địa. Và cũng trùng khớp với dự án sân golf, hầu hết các dự án đầu tư casino đều mô tả triển vọng sáng lạn về giải quyết công ăn việc làm cho người dân địa phương và nguồn thu nhập sẽ dồi dào hơn hẳn để “xóa đói giảm nghèo”.

Xem ra, những lý do trên có vẻ khá “hợp lý” đối với những trường hợp như Phú Yên – nơi mà từ quá nhiều năm nay đã chẳng làm được một việc gì có kết quả đáng kể để tận dụng tiềm năng du lịch sẵn có của mình, trong khi lại phải cầu cạnh đến nguồn thu nhập từ chuyện đánh bạc.

Để có đất cho các casino, chính quyền địa phương lại phải cưỡng chế giải tỏa dân. Làn sóng phản ứng của nông dân lại có thể dẫn đến những xung đột ghê gớm – điều đã hiển thị ở quá nhiều nơi trên dải đất mà một thi sĩ đã run rẩy “Thơ tôi khóc lệ rơi hình chữ S”.

Phản biện xã hội thất bại

Từ những hậu quả của sân golf, cần nhìn lại hiện trạng các casino ở Việt Nam, khi tính hiệu quả kinh tế của các dự án casino hoàn toàn chưa phải là một minh chứng rõ ràng. Ở casino Đà Nẵng, phản ảnh của những khách chơi người Mỹ đã cho thấy lượng khách tham gia vào casino này chỉ lèo tèo, cho dù cơ sở vật chất đã ngốn một khoản đầu tư rất lớn. Tương tự, những casino khác cũng không khả quan hơn hiện trạng “cầu” đối với sân golf là mấy.

Từ thập kỷ 90 của thế kỷ trước, khi dự án mở casino đầu tiên tại Đồ Sơn khởi động, đã diễn ra rất nhiều ý kiến phản bác việc cho nước ngoài đầu tư sòng bạc tại Việt Nam. Làn sóng dư luận phản bác dâng cao vào thời gian đó là có thể hiểu được, bởi môi trường đạo đức vào giai đoạn đầu của thời mở cửa dù sao vẫn còn được giữ gìn nghiêm cẩn hơn nhiều so với những năm sau này, khi “ruồi muỗi đã bay vào”.

Nhưng hệ quả là mọi phản bác đã không có kết quả nào. Hình như dư luận xã hội đã tỏ ra quá lo xa về tính tác động tiêu cực của casino đối với tâm lý quen cờ bạc của người dân Việt.

Ngược lại, quan điểm ưu tiên tăng trưởng kinh tế lại đã thắng thế. Đầu tư nước ngoài vẫn được chấp nhận, dù đối tượng của nó là đầu tư sòng bạc. Từ năm 1995 đến nay, dù vẫn chưa hình thành một khung luật cho đối tượng này, các sòng bạc nước ngoài vẫn dần dần ngự trị hình ảnh của nó tại nhiều địa phương.

Đến giờ này, có lẽ không cần bất cứ một khung pháp lý nào nữa, vì hiển nhiên pháp lý đã chỉ theo đuôi thực tiễn. Nhiều casino đã mọc lên, và cũng như đối với dự án sân golf, nhiều sự việc đã được đặt vào thế đã rồi.

Nhưng vẫn chưa phải hết. Cũng như phong trào làm sân golf, lại đang hình thành một phong trào chạy chọt xin làm casino tại khá nhiều tỉnh. Điều đáng nói là trong bối cảnh mặt bằng dân trí hầu như không được nâng lên, mặt bằng thu nhập ngày càng bị chia cắt bởi hố phân hóa xã hội càng thêm sâu rộng, chính quyền một số địa phương đã gần như không quan tâm đến những nghịch lý ấy, mà chỉ thuần túy chạy theo tính thời thượng của những dự án được coi là “cứu cánh” cho phát triển kinh tế của địa phương mình.

Đánh bạc quen tay, ăn vặt quen mồm

Trong khi miệt mài chạy theo chủ nghĩa thành tích, dựa vào những website gần như vô danh trên thế giới để lấy danh cho vịnh Hạ Long, thậm chí người ta cũng không nghĩ đến việc đặt sòng bạc bên cạnh thắng cảnh thiên nhiên này là phản văn hóa đến thế nào.

Văn hóa không phải tự nhiên sinh ra mà có. Những gì mà chúng ta đang có – được sinh ra từ thiên nhiên. Nhưng thiên nhiên cũng sẵn lòng lấy lại những gì đã trao nếu chúng ta không biết tôn trọng sự trao giữ đó.

Văn hóa du lịch đã bị hiểu lệch lạc từ nhiều năm qua. Là một khái niệm được sinh sau đẻ muộn sau khi đã diễn ra ồ ạt làn sóng đầu tư vào các dự án du lịch, khái niệm này chỉ được tôn tạo chủ yếu ở tính hình thức hơn là một cái gì đó thực chất. Cũng như dự án liên hợp du lịch – casino ở Quảng Ninh, sự kết hợp casino với môi trường thiên nhiên trời phú ở đây có thể được xem là một “tuyệt tác”, nhưng không phải của bà mẹ thiên nhiên, mà bởi sự cưỡng bức từ tham vọng và tham lam của con người.

Tham vọng và tham lam đó lại tạo nên những nghịch lý nối tiếp không ngớt trong diễn biến kinh tế xã hội ở các địa phương. Nghịch lý nổi bật nhất chính là sự mất cân bằng nghiêm trọng giữa điều được mệnh danh là tăng trưởng kinh tế với môi sinh, sinh thái.

Nhưng tục ngữ Việt Nam có câu: “Đánh bạc quen tay, ngủ ngày quen mắt, ăn vặt quen mồm”. Tại một đất nước mà thói quen cờ bạc đã ăn sâu vào bản thể của cộng đồng dân cư, bất cứ một loại hình cờ bạc nào, từ loại thô thiển như cá độ và chơi số đề đến loại được ví là cực kỳ cao cấp như thị trường chứng khoán, cũng đều thu hút không nhiều thì ít sự tham gia tự nguyện của những người dân nặng lòng dị đoan vào tính may rủi.

Song thực tế lại đã chứng minh rằng trên cả lớp dân thường, tầng lớp quan chức mới là những người tiêu xài ghê gớm nhất trong các sòng bạc. Đặc biệt với những quan chức mang đặc tính “Ăn như rồng cuốn, nói như rồng leo, làm như mèo mửa”, mối dây gắn liền từ ăn vặt đến tham nhũng, từ tham nhũng đến rửa tiền đã hằn sâu trong tâm não họ.

Và casino chính là một trong những chỗ để rửa tiền hiệu nghiệm nhất cho các quan chức “ăn vặt quen mồm”.

Càng bùng nổ xung đột đất đai

Nhìn lại các cuộc khiếu kiện đất đai diễn ra ở Việt Nam từ những năm 2000-2001 cho tới nay, rất nhiều nông dân từ các địa phương – nơi phổ biến cơn lốc sân golf lấn chiếm đất canh tác – như Long An, đã lặn lội đến Văn phòng Quốc hội (trụ sở tại TP.HCM) và ra tận các cơ quan trung ương ở Hà Nội để khiếu kiện. Nội dung khiếu kiện cũng không nằm ngoài những “đặc thù” của vấn đề thu hồi đất làm dự án ở Việt Nam: bồi thường không thỏa đáng, không bảo đảm tái định cư và môi trường sinh sống làm ăn cho nông dân sau khi bị thu hồi đất, nạn nhũng nhiễu của cán bộ thu hồi đất và hành vi ép dân của chính giới chủ đầu tư dự án…

Có đến 80-90% cuộc khiếu kiện ở Việt Nam tập trung vào lĩnh vực đất đai – một tỷ lệ rất cao, cho thấy dù vấn đề khiếu kiện đã được Chính phủ và một số bộ ngành liên quan như Bộ Tài nguyên và Môi trường, Thanh tra nhà nước… cố gắng “khoanh vùng” cho đến năm 2007-2008, nhưng với tốc độ đô thị hóa tràn lan, thiếu quy hoạch, với gần một ngàn đô thị vệ tinh có chiều hướng ra đời đến năm 2020, với tình cảnh đất ruộng, đất thổ cư của người dân vẫn không được cải thiện bao nhiêu về cơ chế đền bù, sẽ chẳng có nhiều hy vọng rằng làn sóng khiếu kiện của người dân sẽ lắng dịu.

Khi đó, hàng loạt hậu quả sẽ tiếp tục tái hiện. Khi đó, không chỉ là hậu quả về môi trường, sự mất ổn định của quy hoạch mà hậu quả với tính hệ thống của nó còn đào sâu vào khía cạnh phân cách giàu nghèo – một trong những bất ổn nghiêm trọng của xã hội đương thời Việt Nam.

Cũng khi đó, tại nhiều địa phương sẽ tái diễn cảnh ép giá, ép dân, hiện tượng liên kết giữa chủ đầu tư và chính quyền nhằm cưỡng chế thu hồi đất của dân…, để từ đó tích tụ, tích lũy ngày càng sâu những phản ứng bức xúc, phẫn uất của người dân mất đất.

Cũng như những dự án sân golf đã nuốt đất của dân mà do đó đã gây ra phản ứng đất đai trên diện rộng, bất kỳ một dự án casino nào, với tính chất “khu liên hợp” hay “tổ hợp”, cũng liên quan đến một diện tích đất không nhỏ.

Hiện thời, “đất cũ” trong các đô thị hầu như đã không còn. Chỉ còn “đất mới”, hay nói khác hơn là đất nông nghiệp của người nông dân. Có vẻ như bất cứ địa điểm đắc địa nào được nhà đầu tư nước ngoài hay các đại gia tài chính, ngân hàng và bất động sản trong nước “chấm”, đều dễ dàng được chính quyền địa phương gật đầu. Và những địa điểm đó cũng đa phần liên quan đến đất thuộc quyền sử dụng của các gia đình nông dân.

Một hệ lụy lớn được khởi phát, dẫn đến hệ lụy đối với casino: một khi dự án casino được chuẩn y, gần như chắc chắn nó sẽ phải đối mặt với công đoạn đầu tiên: bồi thường và giải tỏa. Tuy vậy, đó chỉ là chuyện bình thường, cũng như casino đã từ lâu là chuyện bình thường ở Việt Nam, nếu không có công đoạn tiềm ẩn tiếp theo: cưỡng chế giải tỏa.

Công đoạn tiếp theo cũng là nguy cơ tiếp nối. Rất có thể sẽ lại phát sinh một làn sóng phản đối mạnh mẽ của nông dân như đã từng biểu hiện đối với các dự án sân golf. Làn sóng phản ứng ấy hoàn toàn có thể dẫn đến những xung đột ghê gớm.

Ngủ ngày quen mắt

Hàng triệu dân oan ở Việt Nam lại sắp có thêm một chứng nghiệm sâu sắc và đắt giá nữa về tinh thần “mọi việc đã có đảng và nhà nước lo”.


Vào ngày 16/02/2014, nhà cầm quyền chủ động tổ chức khiêu vũ để ngăn chặn dân chúng biểu tình kỷ niệm ngày Trung quốc xâm lược biên giới phía Bắc năm 1979

Khi một dân tộc đang nằm gần như nguyên vẹn trong mối họa ngoại xâm của phương Bắc, một dân tộc tính chỉ còn rơi rớt với vài ba trăm hoặc vài ba ngàn con người chịu xuống đường để phản ứng với giàn khoan HD 981 của Bắc Kinh, …, casino không chỉ là nơi rửa tiền hiệu nghiệm và còn ứng nghiệm bằng việc ru ngủ những mặt bằng dân trí thấp kém và vô cảm trước hiện tình dân tộc.

Thói quen “ngủ ngày quen mắt” của dân chúng cũng bởi thế càng được “nhân điển hình tiên tiến”, còn lớp quan lại vẫn tiếp tục giấc mơ “ăn vặt quen mồm” và đàn áp biểu tình chống Trung Quốc.

[:-/] Casino Việt Nam: Dự trù hoành tráng, thi nhau báo lỗ (SM) – Trong khi sòng bạc thế giới vẫn đang ăn nên làm ra thì ở Việt Nam, những kế hoạch thí điểm casino hoành tráng sau vài năm phong cảnh giờ hầu như đều đang than “thua lỗ trầm trọng”. Trong khi đó, có 10 tỉnh thành trong nước đang ùn ùn triển khai… chạy xin giấy phép các dự án casino.


Khu chơi sòng bạc trong khách sạn Bảo Sơn. Ảnh: Bảo Sơn Hotel

[:-/] Người Việt từ 21 tuổi trở lên có thể được chơi casino trong nước (SM) – Trong dự thảo nghị định kinh doanh casino mới được Bộ Tài chính trình Chính phủ thì người Việt Nam từ 21 tuổi trở lên sẽ được vào chơi casino trong nước.

[:-/] Casino có thực sẽ là mỏ vàng? (TBKTSG) – Trong cơn sốt thu ngân sách và cả ngoại tệ, casino đang được nêu ra như là một cây đũa thần với những lập luận như các nước láng giềng đều làm và “ăn” thấy mà mê: Casino mới mở ở Singapore mỗi năm đem về cả tỉ đô la Mỹ, còn Malaysia và Macau thì “bợ bạc” từ lâu rồi; các casino ở Campuchia còn được phong cho “tội” là nguồn chảy máu ngoại tệ của dân Việt! Từ đó dẫn đến kết luận “không làm thì… thiệt!”.


Las Vegas không chỉ đón khách cờ bạc mà còn
là thiên đường hạ giới cho trẻ em xem show gấu trúc!

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s