Ngày Việt Nam Cộng Hòa cáo chung

TTXVA Tường trình – 30 tháng 4 năm 1975 bấy lâu được quy ước là thời điểm kết thúc Chiến tranh Việt Nam, tuy nhiên sự kiện này cũng đem đến nhiều tranh cãi về ý nghĩa sau cùng của nó ; dẫu hệ lụy tốt xấu ra sao thì nó đã là một sự kiện diễn ra cách nay gần nửa thế kỷ. (Xem bài này trên trình duyệt Chrome)

Các thành viên nhóm biên tập TTXVA thật may mắn vì không ai từng trải qua thời khắc ly loạn đó, bởi vậy chúng tôi tự thấy rằng, mọi nhận định của mình chỉ là ước đoán và khó khớp với thực tế lịch sử. Trong khuôn khổ bài viết, chúng tôi chỉ làm một thao tác thuần túy là gom nhặt các dữ liệu liên quan tới sự kiện, đồng thời không đưa ra bất kỳ phẩm bình nào. Mọi quan điểm phản hồi mong quý độc giả tường trình lịch thiệp dưới bài viết này hoặc gửi về hộp thư TTXVA, chúng tôi hân hạnh được phúc đáp!

Da Nang - Boeing 727 evacuation, 25 Mar 1975 1

Da Nang - Boeing 727 evacuation, 25 Mar 1975 2

Phi trường Đà Nẵng – 25 tháng 3 : Dòng người tị nạn hướng về một phi cơ Boeing 727 sắp cất cánh.

A cargo net lifted refugees from a barge onto the S.S. Pioneer Contender for evacuation from Da Nang in 1975. It took eight hours for the freighter to load 6,000 people

Quân cảng Đà Nẵng – 1 tháng 4 : Do số lượng nạn dân quá đông, một thương thuyền phải tận dụng lưới bốc xếp hàng hóa để đưa người lên tàu. Phải mất 8 tiếng đồng hồ, con tàu đem theo 6 ngàn người này mới có thể rời bến.

The Vietnam war in Nha Trang, Vietnam in February, 1975.

Phi trường Nha Trang – 1 tháng 4 : Số lượng phi cơ hiện diện tại đây dường như là không đủ.

VIETNAM-REFUGEES

The Fall of Saigon, Vietnam in April, 1975-

VIETNAM-REFUGEES

VIETNAM-REFUGEES

The Vietnam war in , Vietnam in February, 1975.

Vùng duyên hải Vũng Tàu – ngày 1 tháng 4 : Dòng người tị nạn đổ xô về dương vận hạm Quy Nhơn (HQ-504) để thoát khỏi nơi chiến sự. Ước tính, có khoảng 20 ngàn người tị nạn từ khu vực Huế – Đà Nẵng chạy về đây.

The Fall of Ho Chi Minh, Vietnam in April, 1975-

Ngoại ô Sài Gòn – 1 tháng 4 : Nấm mồ đắp vội của một binh sĩ hy sinh ngày 18 tháng 3.

South Vietnamese Orphans On Board Plane

Baby Lift Operation, initiated by President Gerald Ford to move hundreds of orphans out of Vietnam at the fall of South VN

Operation Babylift 1

Women Strapping Themselves Into a Cargo Plane

Operation Babylift 3

Đô thành Sài Gòn – 3 đến 26 tháng 4 : Chính phủ Mỹ mở chiến dịch không vận trẻ em (Operation Babylift) nhằm đưa khoảng 3.300 trẻ mồ côi tới San Francisco để tìm người nhận nuôi các em. Trong số các chuyến bay đã có ít nhất một phi cơ bị pháo kích, cướp đi sinh mạng của 138 người (78 là trẻ sơ sinh).

Soldiers Waiting for Helicopter

Battle Aftermath

Tỉnh Đồng Nai – 2 tháng 4 : Các binh sĩ Sư đoàn 18 Bộ binh trấn thủ tại quốc lộ 20.

Xuan Loc - 13 April 1975 1

Xuan Loc - 13 April 1975 2

Xuan Loc - 13 April 1975 3

Xuan Loc - 13 April 1975 4

Xuan Loc - 13 April 1975 5

Xuan Loc - 13 April 1975 6

Xuan Loc - 13 April 1975 7

Xuan Loc - 13 April 1975 8

Xuan Loc - 13 April 1975 9

Xuan Loc - 13 April 1975 10

Xuan Loc - 13 April 1975 11

Xuan Loc - 13 April 1975 12

Tỉnh Đồng Nai – 13 tháng 4 : Hai ngày trước khi Quân đội Nhân dân Việt Nam mở chiến dịch phản công Xuân Lộc – Long Khánh.

Refugees Fleeing in Automobiles

The Fall of Saigon, Vietnam in April, 1975-

Thị xã Biên Hòa : Cuộc chạy loạn trở nên gấp rút hơn bao giờ hết sau khi phòng tuyến Xuân Lộc – Long Khánh thất thủ.

The final days of the Vietnam War 1

The final days of the Vietnam War 2

The final days of the Vietnam War 3

The final days of the Vietnam War 4

The final days of the Vietnam War 5

South Vietnamese soldiers during a funeral procession

Ảnh chưa rõ thời điểm, nhiếp ảnh gia Kubota Hiroji ghi lại cảnh hỗn loạn tại đô thành Sài Gòn sau khi các phòng tuyến phía Bắc liên tiếp thất thủ.

Wounded Civilians in Cong Hoa Military Hospital

Wounded Civilian in Cong Hoa Military Hospital

Trong ngày 15 tháng 4, Tổng y viện Cộng Hòa có khoảng 3 ngàn bệnh nhân (chủ yếu là thường dân), nhưng chỉ có 2.400 chiếc giường. Sau khi Sài Gòn thất thủ, hầu hết những bệnh nhân tại đây bị chính quyền mới đuổi đi để nhường chỗ cho Giải phóng quân.

South Vietnamese soldiers with a destroyed North Vietnamese tank

Toán binh sĩ Nam Việt đứng trên tháp pháo của một chiến xa Bắc Việt bị bắn hạ.

North Vietnamese prisoners of war 1

North Vietnamese prisoners of war 2

5 pháo thủ chiến xa đều còn sống và bị bắt giữ. Sắc mặt đều trẻ măng, có lẽ họ là tân binh.

Refugees Fleeing Vung Tau

Vùng duyên hải Vũng Tàu – ngày 21 tháng 4 : Cuộc tháo chạy trong vô vọng và tưởng chừng không bao giờ kết thúc.

President Nguyen Van Thieu

20th century --- Nguyen Van Thieu speaks behind a bank of microphones. Thieu was the president of the Republic of Vietnam from 1967 until 1975, when North Vietnam took control

Nguyen Van Thieu Resigning

Ngày 21 tháng 4, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu tuyên bố từ nhiệm sau 10 năm chấp chính. Trong thời gian cầm quyền, ông là chính khách cầm đầu phái chủ chiến trong lưỡng viện Quốc hội Việt Nam Cộng hòa và từng bị tố gian lận tuyển cử.

Saigon 1975. Gen. Duong Van Minh

Đô thành Sài Gòn – 28 tháng 4 : Đại tướng Dương Văn Minh đọc diễn văn nhậm chức Tổng thống Việt Nam Cộng hòa. Trong vòng 5 năm trước đó, ông cầm đầu lực lượng đối lập với Nội các của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu và chủ trương hòa giải với miền Bắc.

Smoke Billowing Out of a Building

Soldiers Taking Cover

A Government Soldier Helping Wounded Soldier Cross Bridge

A Government Soldier Helping Wounded Soldier Cross Bridge

Đô thành Sài Gòn – 28 tháng 4 : Các mũi tiên phong của Giải phóng quân vấp phải sự kháng cự mãnh liệt của lực lượng phòng vệ Sài Gòn. Một trận thư hùng dữ dội đã diễn ra tại cầu Tân Cảng (ngày nay đổi gọi là cầu Sài Gòn).

Saigon In Vietnam In April, 1975 -

Saigon In Vietnam In April, 1975 -

Saigon In Vietnam In April, 1975 -

Saigon in Vietnam in April, 1975 - The area surrounding the American Embassy just before the fall of the city in late April 1975 4

Saigon in Vietnam in April, 1975 - The area surrounding the American Embassy just before the fall of the city in late April 1975 5

As Saigon falls to the communist rule of North Vietnamese, a Vietamese family await evacuation April, 1975 in Saigon

Đô thành Sài Gòn – 30 tháng 4 : Người dân tìm cách đặt chân vào khuôn viên Đại sứ quán Mỹ để có cơ hội rời Việt Nam.

Saigon In Vietnam On April 30, 1975 -

Đô thành Sài Gòn – 30 tháng 4 : Phía sau Nhà thờ chính tòa Đức Bà, cột khói đen bốc lên từ phi trường Tân Sơn Nhứt.

The Fall of Saigon, Vietnam in April, 1975-

Suicide at Base of Statue

30 April 1975, Saigon - Police Lieutenant Colonel Nguyen Van Long who committed suicide in front of Saigon's war memorial 3

Đô thành Sài Gòn – 30 tháng 4 : Cảnh sát Trung tá Nguyễn Văn Long tuẫn tiết trước tượng đài Thủy quân lục chiến (khuôn viên Công trường Lam Sơn, đối diện tòa Hạ nghị viện).

War of Vietnam. Saigon's fall. South Vietnamese so

War of Vietnam. The last soldiers of the just Sout

Đô thành Sài Gòn – 30 tháng 4 : Những người hộ thành cuối cùng.

Abandoned Uniforms During the Fall of Saigon

Hầu hết Quân lực Việt Nam Cộng hòa rã ngũ, chỉ một số đơn vị vẫn kiểm soát được tình hình và chủ động di chuyển xuống đồng bằng sông Cửu Long để tiếp tục kháng cự.

Fall of Saigon

Bức ảnh chụp ngày 30 tháng 4 cho thấy nỗi lo sợ mơ hồ cùng cực của người dân miền Nam : Một nông phu khấn vái trước hiệu kỳ Giải phóng quân cùng di ảnh ông Hồ Chí Minh, ông đạo Dừa, ông Phật tổ. Lão già ngu ngốc, lão có biết chính quyền mới do giai cấp công nông lãnh đạo và kịch liệt lên án tệ mê tín dị đoan không nhỉ ?

International press report about the Fall of Saigon 1

International press report about the Fall of Saigon 2

International press report about the Fall of Saigon 3

International press report about the Fall of Saigon 4

International press report about the Fall of Saigon 5

Báo giới quốc tế tường thuật về sự kiện Sài Gòn sụp đổ.

Saigon 1975. Colonel Vo Dong Giang

Đại tá Võ Đông Giang – Đoàn phó Phái đoàn Mặt trận Dân tộc Giải phóng tại trại Davis (khu vực Tây Nam phi trường Tân Sơn Nhứt).

Saigon Avril 1975 - La fin d'un régime

Đô thành Sài Gòn – 30 tháng 4 : Trong bối cảnh nhốn nháo, đường phố Sài Gòn xuất hiện các nhóm người công khai trương cờ Giải phóng quân. Đây có lẽ là biệt động nằm vùng !

Fall of Saigon

Fall of Saigon

Đô thành Sài Gòn – 30 tháng 4 : Chiến xa T-54 của Giải phóng quân bị bắn cháy tại khu vực Lăng Cha Cả.

Saigon, 30 April 1975 - Camp Lê Văn Duyệt

Đô thành Sài Gòn – 30 tháng 4 : Chiến xa Giải phóng quân tiến vào trại Lê Văn Duyệt (trụ sở Bộ Tư lệnh Quân đoàn III và Biệt khu Thủ đô).

North Vietnamese Arrive in Saigon

North Vietnamese Arrive in Saigon

North Vietnamese Arrive in Saigon

The Fall of Saigon, Vietnam in April, 1975-

Fall of Saigon

Fall of Saigon 4

ARCHIVES : FALL OF SAIGON

Fall of Saigon

Fall of Saigon

Fall of Saigon

Fall of Saigon

Fall of Saigon

North Vietnamese Troops Occupy Saigon, 1975

Soldiers Celebrate Fall of Saigon

The Fall of Saigon, Vietnam in April, 1975-

North Vietnamese Arrive in Saigon

Soldier Playing a Guitar

The Fall of Saigon in Vietnam in May, 1975 - Pagoda of Dakao, combatants carrying the behaviour of the men of the maquis of the Vietnamese Southern GRP

Fall of Saigon

Fall of Saigon

Fall of Saigon

Saigon In Vietnam On April 30, 1975 -

The Fall Of Saigon In Vietnam On April 30, 1975 -

Giải phóng quân (thực chất là quân đội Bắc Việt) tràn ngập đường phố Sài Gòn trong ngày 30 tháng 4.

Fall of Saigon 1

North Vietnamese Troops Occupy Saigon, 1975

The Fall of Ho Chi Minh, Vietnam in April, 1975-

The Fall of Saigon, Vietnam in April, 1975-

The Fall of Saigon, Vietnam in April, 1975-

Fall of Saigon, 1975

The Fall of Ho Chi Minh, Vietnam in April, 1975-

Jubilant Communist Soldiers Wave Flag

Fall of Saigon 2

The Fall of Ho Chi Minh, Vietnam in April, 1975-

Fall of Saigon

Independence Palace, 30 April 1975 6

Abandoned and captured on the morning of April 30, 1975

Fall of Saigon

Fall of Saigon

Fall of Saigon

Fall of Saigon

Victorious North Vietnamese Soldiers Wash in  Palace Fountain

Saigon In Vietnam On April 30, 1975 -

The Fall Of Saigon In Vietnam On April 30, 1975 -

Vietcong Soldiers Take A Cigarette Break

Archives - Fall of Saigon

Trưa ngày 30 tháng 4, Dinh Độc Lập bị chiếm giữ. Tại đây chỉ có các quan chức chính phủ Việt Nam Cộng hòa cùng nhân viên tạp vụ và một số vệ binh. Mặc dù Nội các Dương Văn Minh chủ động chuẩn bị cho lễ bàn giao chính quyền theo nguyên tắc ứng xử thông thường, song phía Giải phóng quân đã khước từ động thái này. Có lẽ đây là một hình thức hạ nhục đối phương !

Rue Le Thanh Tong - Sur ordre, nous devons arborer les drapeaux du Nord-VN et du Vietcong, ainsi que le portrait de Ho Chi Minh 1

Rue Le Thanh Tong - Sur ordre, nous devons arborer les drapeaux du Nord-VN et du Vietcong, ainsi que le portrait de Ho Chi Minh 2

Rue Le Thanh Tong - Sur ordre, nous devons arborer les drapeaux du Nord-VN et du Vietcong, ainsi que le portrait de Ho Chi Minh 3

Rue Le Thanh Tong - Sur ordre, nous devons arborer les drapeaux du Nord-VN et du Vietcong, ainsi que le portrait de Ho Chi Minh 4

Rue Le Thanh Tong - Sur ordre, nous devons arborer les drapeaux du Nord-VN et du Vietcong, ainsi que le portrait de Ho Chi Minh 5

Ảnh chụp tại đường Lê Thánh Tôn : Mặc dù mang băng Giải phóng quân nhưng các binh sĩ đều nói giọng Bắc.

The Fall of Ho Chi Minh, Vietnam in April, 1975-

Fall of Saigon

ARCHIVES : FALL OF SAIGON

Fall of Saigon

The Fall of Saigon in Vietnam in May, 1975 - The district of Cholon pavoise to the new colors of the regime

Không phải tất cả dân cư Sài Gòn đều than khóc cho sự cáo chung của chính thể Việt Nam Cộng hòa, vẫn có không ít người hân hoan đón chào đoàn Giải phóng quân. Dù sao với tất cả, cuộc “nồi da nấu thịt” đã kết thúc.

Saigon In Vietnam On April 30, 1975 -

Thành phố Sài Gòn – 30 tháng 4 : Tướng Trần Văn Trà – Tư lệnh Giải phóng quân miền Nam – tổ chức họp báo tại Dinh Độc Lập.

Fall of Saigon to North Vietnam

Fall of Saigon to North Vietnam

Thành phố Sài Gòn – 1 tháng 5 : Những bức ảnh này rất giống những bức ảnh được chụp tại Reichstag ngày 30 tháng 4 năm 1945.

Saigon In Vietnam On May 01, 1975 -

Saigon In Vietnam On May 01, 1975 -

Saigon In Vietnam On May 01, 1975 -

Thành phố Sài Gòn – 1 tháng 5 : Bệnh viện Grall chật kín thường dân bị thương tích. Sau khi tiếp quản thành phố, chính quyền mới đã tiến hành thanh lọc bệnh nhân (thực tế là hầu hết đã bị bức rời đi) để nhường chỗ cho Giải phóng quân.

Mourners at Bien Hoa Cemetery

Mourners at Bien Hoa Cemetery

Nghĩa trang Quân đội Biên Hòa – 1 tháng 5.

The Fall Of Saigon In Vietnam In May, 1975 -

Thành phố Sài Gòn – 1 tháng 5 : Tượng đài Biệt động quân bị chặt đứt đầu và tay, phù hiệu bị tẩy trắng. Bức ảnh dễ gây liên tưởng tới cặp rồng đá cụt đầu tại di tích An Tôn thành.

Saigon Falls to North Vietnamese

Military Parade in Saigon

Saigon Falls to North Vietnamese

.
Thành phố Sài Gòn – 15 tháng 5 : Lễ duyệt binh mừng thắng lợi của Quân đội Nhân dân Việt Nam và Giải phóng quân miền Nam.

The War is over, Saigon is renamed Hochiminh City

Báo giới quốc tế loan tin về sự kiện Sài Gòn đổi tên mới.

The Fall of Saigon, Vietnam in April, 1975-

Saigon Students Supporting Book Burning Campaign

Tại Sài Gòn, chính quyền Giải Phóng mau chóng thực thi chính sách “nếp sống văn hóa mới” với tính chất cưỡng bách. Mọi hình thức sinh hoạt bị xếp vào hạng mục “chủ nghĩa tư bản phương Tây”, “đồi trụy phản động” đương nhiên trở thành mục tiêu đả phá. Trong ảnh : Một cậu trai bị chiến sĩ đeo băng đỏ cắt tóc “miễn phí” giữa đường nhằm đáp ứng chỉ tiêu “tóc không dài quá 3 phân”.

PRG Troops Shopping at Black Market

Thành phố Sài Gòn – 29 tháng 5 : Số hàng hóa cuối cùng của “miền Nam tư bản” hoặc do nạn hôi của được tuồn ra chợ đen, khách hàng chủ yếu là những quân nhân miền Bắc.

Vietnamese School Children Marching in PRG Parade

“Mồng 1 tháng 6 là Tết Thiếu nhi”.

War and Conflict The Vietnam War. pic: June 1975. Nguyen Tu Sang, Saigon, Vietnam. A man stands on a chair, convicted of armed robbery as an official reads his sentence from a platform, as communist forces prepare to act as a firing squad and carry out t

Thành phố Sài Gòn – Tháng 6 năm 1975 : Thanh niên Nguyễn Từ Sang bị hành quyết thị uy giữa phố vì phạm tội cướp có vũ trang.

Female Members of PRG Army Participating in Parade 1

ARCHIVES : FALL OF SAIGON

Thành phố Sài Gòn – 2 tháng 9 : Đoàn nữ du kích (thực tế đây là lực lượng vũ trang trọng yếu của Mặt trận Dân tộc Giải phóng kể từ Chiến dịch Mậu Thân) đứng trang nghiêm trong lễ mừng quốc khánh Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Một điều hết sức kỳ lạ, vì sự kiện này diễn ra trên lãnh thổ Cộng hòa Miền Nam Việt Nam – về mặt pháp lý là một quốc gia có chủ quyền độc lập với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

.

SÀI GÒN – NIỀM NHỚ KHÔNG TÊN
Sáng tác : Nguyễn Đình Toàn
Trình bày : Lệ Thu

Sài Gòn ơi ! Ta mất người như người đã mất tên
Như dòng sông nước quẩn quanh buồn
Như người đi cách mặt xa lòng
Ta hỏi thầm em có nhớ không ?

Sài Gòn ơi ! Đến những ngày ôi hè phố xôn xao
Trong niềm vui tiếng hỏi câu chào
Sáng đời tươi thắm vạn sắc màu
Còn gì đâu…

Ai đã xa nhớ hàng me già
Thu công viên hoa vàng tượng đá,
Sài Gòn ơi !
Đâu những ngày mưa mùa khoác áo đi
Tay cầm tay nói nhỏ câu gì
Những quầy hoa quán nhạc đêm về
Còn rộn ràng giọng hát Khánh Ly.

Sài Gòn ơi !
Thôi hết rồi những ngày hát nhớ nhau
Nhớ Phạm Duy với tình ca sầu
Mắt lệ rơi khóc thuở ban đầu
Còn gì đâu…

Sài Gòn ơi !
Ta mất người như người đã mất tên
Mất từng con phố đổi tên đường
Khi hẹn nhau đã lạc lối tìm
Ôi tình buồn như đã sống thêm.

Sài Gòn ơi !
Tôi mất người như người đã mất tên
Mất trường xưa mất tuổi thiên thần
Hy vọng xa với mộng ước gần
Đã lìa tan…

Trăng ơi trăng có còn chăng là
Sao ơi sao, sao mờ lệ nhớ,
Sài Gòn ơi !
Ta mất người như người đã mất tên
Như hàng cây lá đỏ trông tìm
Mắt trời trong cánh nhỏ chim hiền
Đủ ngậm ngùi ngang môi lắng im.

Sài Gòn ơi !
Ta mất người như người đã mất tên
Như mộ bia đá lạnh hương nguyền
Như trời sâu đã bỏ đất sầu
Còn gì đâu…

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s