Ngọc Thu (Ba Sàm) – Defenders’ Day (Ngày của Những Người Bảo vệ Nhân quyền) là ngày họp mặt của những nhà hoạt động nhân quyền, do Civil Rights Defenders tổ chức. Civil Rights Defenders (Tổ chức Những người Bảo vệ Nhân quyền) là tổ chức phi lợi nhuận, được thành lập năm 1982, nhằm mục đích cải thiện nhân quyền ở các nước mà quyền con người không được tôn trọng. Từ năm 2013, Civil Rights Defenders có tổ chức Ngày của Những Người Bảo vệ Nhân quyền (Defenders’ Day) vào tháng 4 hàng năm, tại Stockholm, Thụy Điển.
Hình ảnh anh Nguyễn Hữu Vinh tại Social Media Corner trong Ngày của những Người Bảo vệ Nhân quyền (Defenders’ Day). Ảnh: Ngọc ThuVào ngày này, có khoảng 160 người đến từ nhiều nước trên thế giới. Họ là những người tranh đấu cho quyền con người ở những nước độc tài, nơi mà quyền con người bị hạn chế. Ngoài ra còn có hàng chục diễn giả khác, họ là những người thuộc Cao ủy Liên Hiệp Quốc, Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International), Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch), các chuyên an ninh mạng của Google, các nhà báo…
Trong Ngày của Những Người Bảo vệ Nhân quyền, Civil Rights Defenders tổ chức những buổi hội thảo nhằm chia sẻ kinh nghiệm, những buổi huấn luyện nhằm trang bị những kiến thức cần thiết trong việc tranh đấu cho quyền con người của những nhà hoạt động. Ngoài ra, Civil Rights Defenders còn trao Giải thưởng Người Bảo vệ Nhân quyền cho một cá nhân nổi bật, người này đã bất chấp nguy hiểm, không sợ tù đày, tranh đấu cho quyền con người của người dân trên đất nước họ và trên thế giới. Giải thưởng Người Bảo vệ Nhân quyền năm nay đã được trao cho Luật sư Intigam Aliyev, người Azerbaijan.
Ngoài giải thưởng trên, Ban Tổ chức còn có Góc Truyền thông Xã hội (Social Media Corner) là nơi dành để vinh danh những nhà hoạt động trên toàn thế giới. Có 7 nhà hoạt động được vinh danh ở Góc Truyền thông Xã hội năm nay, những người này đại diện cho rất nhiều người đang bị cầm tù hoặc bị mất tích ở khắp nơi trên thế giới. Anh Nguyễn Hữu Vinh là một trong 7 người này, đại diện cho những nhà hoạt động đang bị cầm tù ở Việt Nam. Năm ngoái, anh Trần Huỳnh Duy Thức cũng đã được vinh danh tại Social Media Corner.
Đây là danh sách những người được vinh danh ở Góc Truyền thông Xã hội năm nay:
1- Cô Khadija Ismayilova là người Azerbaijan, đại diện cho những nhà hoạt động ở Đông Âu. Cô Khadija sinh năm 1976, là một nhà báo điều tra, làm việc cho Đài Âu châu Tự do (Radio Free Europe). Cô đã bị bắt năm 2014 và bị đưa ra tòa 9 tháng sau đó, bị kết án 7 năm rưỡi tù giam vì tội “trốn thuế”. Tại phiên tòa, cô đã nói rằng, chính phủ “sẽ không thể buộc tôi im tiếng, ngay cả khi họ kết án tôi 15 hay 25 năm”.
Cô Khadija Ismayilova tại Góc Truyền thông Xã hội năm nay. Ảnh: Ngọc Thu2- Anh Eskinder Nega là người Ethiopia, đại diện cho những nhà hoạt động nhân quyền ở Đông Phi và Sừng châu Phi. Anh Eskinder là nhà báo, sinh năm 1968, đã bị chính quyền Ethiopia bắt giam nhiều lần về tội “phản quốc” và tội “khủng bố”. Anh là người thành lập tờ báo Ethiopis hồi năm 1993, nhưng đã bị chính phủ Ethiopia buộc phải đóng cửa không lâu sau đó.
Năm 2005, khi đang làm biên tập viên cho tờ báo Satenaw, anh đã bị bắt và bị giam 17 tháng, đến cuối năm 2007 anh được phóng thích do lệnh ân xá của tổng thống Ethiopia. Anh đã bị tịch thu thẻ nhà báo và tờ báo này cũng đã bị chính quyền buộc đóng cửa. Năm 2011, sau khi đăng bài báo chỉ trích chính quyền, anh đã bị bắt và bị buộc tội “làm gián điệp cho các thế lực nước ngoài”. Anh đã bị kết án 18 năm tù về “tội khủng bố” trong một phiên tòa hồi năm 2012.
Anh Eskinder Nega. Ảnh: Ngọc Thu3- Anh Joel Ogada, là người Kenya, đại diện cho những nhà hoạt động nhân quyền ở Đông Phi và Sừng châu Phi. Anh Joel là nhà hoạt động môi trường ở Kenya, đã bị bắt nhiều lần. Năm 2014, anh đã bị bắt và bị kết án 7 năm tù giam. Sau khi ở tù được 16 tháng, anh đã được phóng thích ngày 16-9-2015. Ngày 14-3-2016, anh đã bị cảnh sát Kenya bắt giữ cho đến nay.
Ông Ogada trả lời phỏng vấn sau khi được phóng thích. Ảnh: Protection International.4- Ông Azimzhan (Azimjan) Askarov, người Kyrgyzstan, đại diện cho những nhà hoạt động ở Đông Á. Ông Azimzhan là nhà báo, nhà hoạt động nhân quyền, đã bị tù chung thân vì những hoạt động chính trị. Ông bắt đầu tham gia các hoạt động nhân quyền từ giữa thập niên 1990. Năm 2002, ông thành lập nhóm Vozduh, quan sát điều kiện giam giữ trong các nhà tù ở Kyrgyzstan. Từ kết quả điều tra của ông, nhiều viên chức cảnh sát đã bị mất việc, và do đó ông là mục tiêu của các nhà chức trách tấn công. Tháng 6-2010 ông đã bị bắt, bị kết án ám sát một cảnh sát và bị kết án tù chung thân.
Ông Azimzhan Askarov. Nguồn: Báo The London Post5- Anh Nguyễn Hữu Vinh, người Việt Nam, đại diện cho những nhà hoạt động ở Đông Nam Á. Anh Vinh là người thành lập blog Anh Ba Sàm, còn được gọi là “Thông tấn xã Vỉa hè”. Anh cũng là một trong 72 người tham gia ký tên ngày 19-1-2013 trong Nhóm Kiến nghị 72, kiến nghị sửa đổi Hiến pháp 1992. Anh Vinh bị bắt ngày 5-5-2014; bị giam giữ gần 2 năm, trước khi bị đưa ra xét xử ngày 23-3-2016 và bị kết án 5 năm tù.
Bà Brittis Edman (trái), Giám đốc Chương trình Đông Nam Á của Civil Rights Defenders và Ngọc Thu. Ảnh: Ngọc Thu6- Ông Sombath Somphone, người Lào, đại diện cho những nhà hoạt động ở Đông Nam Á. Ông Sombath là nhà hoạt động xã hội dân sự nổi tiếng, đã được trao giải thưởng Magsasay năm 2005 (còn được gọi là giải Nobel Đông Nam Á). Ngày 15-12-2012, trên đường lái xe về nhà ở thủ đô Viêng Chăn, ông Sombath đã bị chặn lại và bị bắt cóc, cách Recreation Club của Đại sứ quán Úc chỉ vài chục mét. Ông đã bị biến mất kết từ hôm đó. Vợ ông, bà Shui-Meng Ng, người Singapore, gốc Lào, là tiến sĩ xã hội học, tốt nghiệp trường ĐH Hawaii, đã sát cánh cùng ông trong các hoạt động nhân quyền từ thập niên 1980. Bà Shui-Meng Ng cũng đã đến tham dự Defenders’ Day và đã làm diễn giả trong một buổi nói chuyện về tình trạng mất tích của chồng bà.
Bà Shui-Meng Ng cùng 2 nhà hoạt động Cuba. Nguồn: Shui-Meng Ng7- Anh Rosmit Mantilla, là chính trị gia người Venezuela, đại diện cho những nhà hoạt động ở châu Mỹ Latin. Anh sinh năm 1982, là một chính trị gia đồng tính đầu tiên được trúng cử vào Quốc hội Venezuela năm 2015 và là 1 trong 3 người được trúng cử vào quốc hội Venezuela khi đang ở tù. Anh đã bị bắt ngày 2-5-2014, do tham gia vào các cuộc xuống đường biểu tình chống chính phủ Nicolás Maduro.
Anh Rosmit Mantilla tại Góc Truyền thông Xã hội. Nguồn: Ngọc Thu► Xem thêm: LS Intigam Aliyev: Giải thưởng tốt nhất cho chúng ta là được sống trong một xã hội tự do và công bằng (Ngọc Thu Ba Sàm) 09/4/2016 – Luật sư Intigam Aliyev, người Azerbaijan, đã nhận được giải thưởng Người Bảo vệ Nhân quyền năm nay của tổ chức Civil Rights Defenders. Giải thưởng này được thành lập từ năm 2013, trao cho những người không ngại nguy hiểm cá nhân để đấu tranh cho quyền chính trị và quyền dân sự của những người khác. Giải thưởng là một tấm bằng danh dự và số tiền 50.000 EUR được trao hàng năm vào tháng 4, để tưởng nhớ nhà hoạt động nhân quyền Martin Luther King Jr.
Giải thưởng Người bảo vệ nhân quyền được tổ chức lần đầu tiên năm 2013, đã được trao cho bà Nataša Kandić. Bà là nhà hoạt động nhân quyền người Serbia, bà không ngại nguy hiểm đến tín mạng để tranh đấu cho quyền con người trên đất nước bà hơn 2 thập niên qua. Năm 2014, giải thưởng này được trao cho ông Ales Bialiatski, là nhà hoạt động nhân quyền người Belarus. Bất chấp những lời cảnh báo và đe dọa của chính quyền Belarus, ông Ales Bialiatsky đã lên tiếng bảo vệ quyền con người trên đất nước ông. Năm 2015, giải thưởng này đã được trao cho blogger Mẹ Nấm (Nguyễn Ngọc Như Quỳnh), là người bất chấp nguy hiểm đến sự an toàn của cá nhân, đã liên tục lên tiếng về những vi phạm nhân quyền ở Việt Nam. Blogger Mẹ Nấm đã không tới được Stockholm để nhận giải thưởng này hồi năm ngoái vì cô đã bị tịch thu hộ chiếu trước đó.
Cũng như như blogger Mẹ Nấm, mặc dù nhận được Giải thưởng Người Bảo vệ Nhân quyền năm nay, nhưng luật sư Intigam Aliyev đã không tới được Thụy Điển để nhận giải, do ông vẫn còn bị quản chế. Năm 2014, Luật sư Intigam Aliyev đã bị bắt bỏ tù do kiện chính phủ Azerbaijan ra Tòa án Nhân quyền châu Âu (European Court of Human Rights) vì những vi phạm nhân quyền của họ. Ông đã bị kết án 7 năm rưỡi tù giam về nhiều tội, trong đó có tội “trốn thuế”. Sau các nỗ lực lên tiếng đòi trả tự do cho ông của các tổ chức nhân quyền quốc tế, ngày 28-3-2016, Tòa án Tối cao Azerbaijan đã ra lệnh phóng thích ông và ông đã được trả tự do trong ngày hôm đó.
Con trai ông Intigam, là một luật sư trong tương lai, đã thay mặt cha đến nhận giải thưởng. Đây là bài phát biểu của LS Intigam Aliyev đã được con trai ông đọc 2 ngày trước tại buổi lễ trao Giải thưởng Người Bảo vệ Nhân quyền năm nay. Bài do dịch giả Trần Văn Minh chuyển ngữ. (Xem theo link)
Nhận thức là một quá trình... 