Nhìn lại Tòa án Thực dân

FB Luân Lê☆(Ba Sàm) – Thời những năm 1930s của thế kỷ trước (20), quả thực chế độ thực dân vẫn còn rất nhiều quy định văn minh và họ duy trì một hệ thống luật pháp khá chặt chẽ dù cho đó là áp dụng đối với thuộc địa.

Xử án công khai ở xứ thiên đường XHCN, người tham dự
chỉ được nghe qua 2 cái loa này. Nguồn: internet

Họ rất tôn trọng luật pháp và cả luật sư, đúng với một nền tố tụng tranh tụng cũng như đảm bảo các quyền được biện hộ, được bảo đảm bởi pháp luật tố tụng khi bắt bớ và xét xử.

Pháp duy trì hệ thống luật pháp ở ba kỳ của Việt Nam có vẻ như là bằng những bộ luật khác nhau, nhưng tựu chung vẫn kế thừa gần như toàn bộ các quy định của luật pháp Pháp, ngoài những thứ thuế và các chế định được bổ sung riêng cho thuộc địa.

Họ cho phép dân được tự do lập hội và biểu tình, được quyền yêu cầu lên chính quyền sở tại cũng như chính quyền Pháp về các vấn đề vi phạm của các quan chức, chính quyền trong vấn đề cai trị.

Anh duy trì chế độ thuộc địa, nhượng địa ở Hồng Kông với các quy định luật pháp khá văn minh cùng nền tư pháp tranh tụng trên cơ sở luật pháp mà chính quyền Hồng Kông cũng không được tự ý vi phạm. Bởi thế mà ông Nguyễn Ái Quốc, lúc đó bị nghi là “người cộng sản” với tên Tống Văn Sơ đã bị bắt âm thầm và trái luật Anh. Chính nhờ sự tôn trọng luật pháp và luật sư cùng nền tư pháp xét xử văn minh mà các luật sư người Anh tại Hồng Kông là Loseby và Jenkin đã biện hộ một cách thông minh, mạnh mẽ và đầy bản lĩnh mà từ đó đã cứu được ông Nguyễn Ái Quốc trước sự bắt giam có chủ đích của chính quyền Pháp mà họ nhờ Anh quốc dẫn độ người này với tội danh liên quan đến “chính trị”.

Nếu không có luật pháp văn minh, nếu không tôn trọng luật sư, không có nền tư pháp tôn trọng luật pháp thì thử hỏi rằng có thể nào tồn tại một ông Nguyễn Ái Quốc xứ An Nam để sau này làm nên chuyện hay không?

Thế mà, giờ ở chế độ mà người ta tung hô là tiên tiến nhất thế giới, người ta lại chỉ cần rút kinh nghiệm sâu sắc, phê và tự phê, biểu tình coi là trái luật và lập hội thì bị siết chặt đến chết yểu, và tất cả những thứ đó đều chưa có luật. Luật sư thì không được tôn trọng trong nền tư pháp mà điều tra viên cho hỏi mới được hỏi bị can. Bị gây khó khăn khi hành nghề. Xuất hiện chạy án, hối lộ vì trình độ luật sư quá tệ hại. Phải cấp giấy chứng nhận mới được tham gia bào chữa. Thế thì làm sao văn minh và đảm bảo được công lý trước toà án? Làm sao tố tụng và xét xử có thể công bằng, nghiêm minh và đúng pháp luật cho được?

Chỉ khi nào một đất nước mà luật sư được coi là một thiết chế độc lập với các cơ quan tiến hành tố tụng và đồng thời với đó là có một hệ thống toà án không còn bóng dáng của chỉ thị đảng phái và họp bàn liên ngành tư pháp thì lúc đó mạng người bớt rẻ mạt cũng như bị chà đạp bởi bạo quyền và luật pháp mới được tôn trọng thực sự.

Nhưng, chính họ đã phản bội lại thứ đã cứu vớt và lập nên được họ sau này và hôm nay.

Vụ án Nọc Nạn (hay Nọc Nạng) – vụ tranh chấp đất đai lớn, xảy ra năm 1928 tại làng Phong Thạnh, quận Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu (nay là ấp 4, xã Phong Thạnh B, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu) giữa một bên là các gia đình nông dân Biện Toại, Mười Chức và bên kia là giới địa chủ cường hào, quan chức thực dân Pháp cùng tham quan Nam triều. Vụ án gây thiệt mạng 5 người, là một ví dụ điển hình thể hiện chính sách phân chia và quản lý ruộng đất bất công tại Nam Kỳ dưới thời thuộc Pháp.  Sự kiện này về sau được Nhà nước CHXHCN Việt Nam tôn vinh như một biểu tượng của đấu tranh và phản kháng của nông dân với thực dân Pháp.

Điều đáng lưu ý là Tòa án sau đó đã tuyên tha bổng những “kẻ giết người”.

Tòa Đại hình Cần Thơ tuyên Biện Toại, Nguyễn Thị Liễu (em út Toại) và Tia (con trai Toại) được tha bổng. Cô Nguyễn Thị Trong, sáu tháng tù (đã bị tạm giam đủ sáu tháng). Miều (chồng Liễu), hai năm tù vì tiền án ăn trộm.

Báo chí Sài Gòn bấy giờ đua nhau phản ánh vụ Nọc Nạn. Nhà báo xuống tận nơi điều tra. Dư luận từ mọi giới, kể cả giới thực dân, đều thuận lợi cho gia đình Biện Toại. Họ chịu bất công quá lộ liễu. Họ là những tiểu điền chủ siêng năng nhưng bọn cường hào cấu kết với quan lại tham nhũng đã đẩy họ đến đường cùng.

Buổi Giao Thời S.T.T.D Tưởng Năng Tiến (Blog RFA) – Công lý Đồng Nọc Nạn thời kỳ thực dân vào năm 1928 vẫn là một giấc mơ cho nhiều người Việt Nam vào năm 2015. – Anh Lãng.

2000 bài báo dựng lại toàn cảnh vụ cưỡng chế Tiên Lãng Để quý độc giả có cái nhìn toàn diện về vụ án Đoàn Văn Vươn, xin cung cấp lại danh mục các tin bài về vụ này trên truyền thông trong hơn một năm qua.