VCCI: Phát triển doanh nghiệp dễ dẫn đến bệnh thành tích

Tư Hoàng (TBKTSG) – Tất cả 63 tỉnh, thành phố đã đăng ký phát triển 1.469.070 doanh nghiệp đến năm 2020, cao hơn rất nhiều so với chỉ tiêu 1 triệu doanh nghiệp của Chính phủ.


Bốn tháng đầu năm nay đã có thêm 39.580 doanh nghiệp mới thành lập, nâng tổng số
doanh nghiệp đã đăng ký thành lập tính đến 30-4-2017 lên 1.090.731 doanh nghiệp. Ảnh: TL.

Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Vũ Tiến Lộc cho biết như vậy trong báo cáo phục vụ Hội nghị Thủ tướng gặp doanh nghiệp ngày 17-5 tại Hà Nội.

Tuy nhiên, ông Lộc cảnh báo: ”Mục tiêu 1 triệu là cần thiết để phát triển cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, tuy nhiên điều này dễ dẫn đến bệnh thành tích của các cơ quan, chính quyền ở địa phương”.

Ông cho biết, một số tỉnh còn nhẫm lẫn giữa chỉ tiêu doanh nghiệp hoạt động hiệu quả với chỉ tiêu đăng ký thành lập doanh nghiệp mới; một số khác không chỉ rõ số lượng doanh nghiệp cụ thể mà chỉ đăng ký chỉ tiêu một cách chung chung số doanh nghiệp đến năm 2020 tăng gấp đôi so với số doanh nghiệp hiện tại…

Theo VCCI, trong năm 2016, số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới đạt mức kỷ lục với 110.100 doanh nghiệp, tổng vốn đăng ký là 891.100 tỉ đồng, tăng 16,2% về số doanh nghiệp và tăng 48,1% về vốn đăng ký so với năm 2015.

Riêng 4 tháng đầu năm nay đã có thêm 39.580 doanh nghiệp mới thành lập, nâng tổng số doanh nghiệp đã đăng ký thành lập tính đến 30-4-2017 lên 1.090.731 doanh nghiệp.

VCCI tính toán, tính cả số doanh nghiệp đăng ký thành lập, ngừng hoạt động, giải thể và quay trở lại hoạt động trong năm 2016, thì đến 31-12-2016 cả nước ước có 546.281 doanh nghiệp đang hoạt động.

Tuy nhiên, đà phá sản của doanh nghiệp vẫn cao. Năm 2016 có tới 73.145 doanh nghiệp ngừng hoạt động hoặc giải thể (giảm 9,5% so với năm 2015), trong đó có 12.478 doanh nghiệp hoàn thành thủ tục giải thể và 60.667 doanh nghiệp gặp khó khăn phải ngừng hoạt động.

Ông Lộc cảnh báo: “Điểm đáng quan ngại là trong các tháng đầu năm 2017, số lượng doanh nghiệp thành lập mới tuy có tăng nhưng số lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động và giải thể bằng khoảng 1/2 so với số lượng doanh nghiệp mới thành lập”.

Báo cáo của VCCI cảnh báo, có nhiều tín hiệu cho thấy tính không bền vững trong phát triển doanh nghiệp trong những năm qua. Hiệu quả sử dụng lao động trong giai đoạn 2007-2015 đã giảm đi, từ 17,3 lần năm 2007 xuống còn 14,2 lần năm 2015. Hiệu quả sử dụng nguồn vốn của doanh nghiệp cũng ngày càng giảm. Tỷ lệ doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ đã tăng cao trở lại trong giai đoạn 2011-2015 với mức trung bình khoảng 40,9%. Hiệu suất sinh lợi trên tài sản của các doanh nghiệp giảm từ 6,6% năm 2012 xuống còn 3,2% năm 2015.

Dự cảm của doanh nghiệp năm 2017 về mức cải thiện “Lợi nhuận trên một đơn vị sản phẩm” hiện đang ở mức thấp nhất so với các chỉ số khác (năng suất lao động, tổng doanh số.. ) cho thấy hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang là một vấn đề lớn khi các sản phẩm Việt Nam sản xuất chưa tạo ra được giá trị gia tăng cao.

Quy mô doanh nghiệp không có nhiều cải thiện, số lao động trung bình trên một doanh nghiệp dao động khoảng 30 người – thấp hơn rất nhiều so với tiêu chí doanh nghiệp nhỏ dưới 50 lao động.

Liên tục trong ba năm liền (2014, 2015 và 2016), khối các doanh nghiệp trong nước liên tục bị lép vế so với khối doanh nghiệp ngoại và xuống dốc trên cả 3 phuơng diện: (i) Bất luận cán cân thương mại của cả nước thế nào thì doanh nghiệp trong nước triền miên nhập siêu; (ii) Tỷ trọng trong kim ngạch xuất khẩu giảm dần, chỉ còn chiếm 28,4 % trong năm 2016; (iii) Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của khối doanh nghiệp trong nước luôn thấp hơn so tốc độ tăng trưởng chung, năm 2016 là 4,8% (so với tốc độ chung là 8,6%).

Năng lực quản trị doanh nghiệp, quản trị công ty của các doanh nghiệp Việt Nam còn rất hạn chế. Sự yếu kém về quản trị cũng làm cho doanh nghiệp Việt Nam “chậm lớn”, đông về số lượng nhưng yếu kém về chất lượng. Việc Việt Nam mới có khoảng 700 doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán và với việc áp dụng các thực tiễn về quản trị công ty ở mức rất hạn chế so với ASEAN 4 đang là một thách thức lớn để các doanh nghiệp Việt Nam xây dựng được niềm tin đối với các nhà đầu tư, đối tác kinh doanh và phát triển thương hiệu.

Theo ông Lộc, nguyên nhân của những hạn chế trong phát triển doanh nghiệp như đã nêu trên có thể xuất phát từ sự yếu kém trong phát triển của các thị trường, thị trường các yếu tố (đất đai, lao động, công nghệ, tài chính) và thị trường hàng hóa (hàng hóa tiêu dùng và hàng hóa công nghiệp) chưa phát triển.

Nghị quyết 35/ NQ-CP là một trong những công cụ hỗ trợ thúc đẩy doanh nghiệp tham gia và hoạt động trên các thị trường này một cách hiệu quả, tuy nhiên với thời gian 1 năm thực hiện, khó có thể đưa ra kết luận chính xác về tác động của nó tới kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ông Lộc bổ sung, kết quả tích cực ban đầu có thể nhìn thấy đó là Nghị quyết 35/ NQ-CP đã tạo niềm tin của doanh nghiệp vào thị trường.

 

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s