Vì sao Mỹ tham gia cuộc chiến Việt Nam?

Ku Búa @ Cafe Ku Búa, theo Prager U – Tại sao Mỹ lại chiến đấu trong cuộc chiến Việt Nam? Quân đội Mỹ đã mất hơn 58,000 binh sĩ và Mỹ đã rút quân trong thất bại. Để làm gì? Sử gia Victor Davis Hanson giải thích sau đây.

Cuộc Chiến Việt Nam đã kéo dài 10 năm, tốn 58,000 nghìn mạng sống Mỹ và hơn một nghìn tỷ đô, điều chỉnh theo lạm phát. Nó đã làm sụp đổ một tổng thống, khuấy động sự bất ổn xã hội và đã chấm dứt trong sự thất bại. Không một ai nhìn lại tin rằng chiến đấu một cuộc chiến thất bại là xứng đáng với công sức. Vì vậy, Cuộc Chiến Việt Nam thường được xem là một thảm họa khổng lồ về mặt chiến thuật và một khủng hoảng nhân đạo.

Tuy nhiên, những nhận xét lịch sử có thể đã rất khác nếu Cuộc Chiến Việt Nam đã đi theo mô hình của Cuộc Chiến Hàn Quốc, vốn Mỹ đã chiến đấu vì những lý do gần như tương tự – sự bảo vệ của sự do ở Châu Á. Nước Mỹ đã có những nhà cố vấn quân sự ở Việt Nam trong thập niên 1950, nhưng đã không tham gia toàn phần lớn cho đến năm 1963.

Tổng Thống John F. Kennedy đã tin tuyệt đối và “hiệu ứng domino,” thuyết chính sách ngoại giao mà cho rằng các quốc gia yếu kém không có sự trợ giúp sẽ thay phiên nhau sụp đổ, như các domino, dưới sự bành trướng của phe cộng sản. Vì vậy, Kennedy đã hy vọng để ngăn chặn những cuộc xâm chiếm được ủng hộ bởi cộng sản Liên Xô và Trung Quốc bằng cách tương tự như Tổng Thống Harry Truman đã áp dụng ở Hàn Quốc bằng cách chiến đấu ở Việt Nam.

Như ở Hàn Quốc, đó là một cuộc chiến mà Mỹ đã không hề muốn. Như ở Hàn Quốc, Việt Nam không có đem lại lợi ích “đế quốc” nào cả: không có tài nguyên hay bất cứ tài nguyên nào cả mà Mỹ cần để bảo vệ hay muốn sở hữu. Như với Hàn Quốc, kẻ xâm chiếm là một chính quyền cộng sản ở Miền Bắc với ý định nắm quyền Miền Nam và quân lực của nó đã đi xuyên qua một biên giới được quốc tế công nhận để làm điều đó.

Sau vụ ám sát của Kennedy vào tháng 11 năm 1963, Tổng Thống Lyndon Johnson đã tăng cường vai trò của Mỹ mạnh mẽ hơn vào năm 1964. Nhưng cho dù khi ông ta đã làm vậy, Johnson tham gia cuộc chiến với sự mâu thuẫ sâu sắc, ông ta gia tăng đáng kể lượng binh sĩ và tiền cho cuộc chiến, nhưng chưa bao giờ thúc đẩy để có một chiến thắng hoàn toàn.

Ngược lại, phe Bắc Việt chưa bao giờ bỏ cuộc. Họ đã bác bỏ tất cả đề nghị của Johnson để đàm phám một hiệp ước. Đến năm 1971, cuộc chiến đã rơi vào bế tắc, cả hai phe không bên nào có lợi thế cả. Tổng Thống Richard Nixon đã theo đuổi một chiến thuật với 2 mặt – để chuyển giao các chiến dịch chiến đấu cho Nam Việt Nam và thả bomb lên Bắc Việt Nam.

Nỗ lực đó đã đem phe cộng sản đến Hội Nghị Hòa Bình Paris. Và đến năm 1973 phe Bắc Việt đã đồng ý với một thỏa thuận chung, thành lập hai quốc gia tự trị, một của cộng sản và một phi cộng sản – tương tự như Bắc và Nam Hàn. Tuy nhiên, sau vụ bê bối Watergate, và sự từ chức sau đó của Tổng Thống Nixon, và chiến thắng áp đảo ở quốc hội của Đảng Dân Chủ vào cuộc bầu cử năm 1974 – đã giúp thuyết phục phe Bắc Việt rằng Mỹ sẽ không thi hành hiệp ước hòa bình Paris. Họ đã rất đúng.

Không có sự hỗ trợ không quân của Mỹ và viện trợ vũ khí, Miền Nam Việt Nam đã không thể nào chống Bắc Việt. Được viện trợ rất mạnh bởi Liên Xô và Trung Quốc, phe cộng sản đã lấy được sự kiểm soát toàn bộ của đất nước vào tháng 4 năm 1975.

Cuộc chiến đã cho thấy rằng tốn kém hơn ở Hàn Quốc bởi vì địa lý và phong cảnh của Việt Nam rất dễ dàng để thực hiện các hoạt động nổi dậy hơn. Hơn nữa, còn có nhiều sự giới hạn được áp đặt lên các chủ huy quân lực Mỹ hơn so với Cuộc Chiến Hàn Quốc. Và Mỹ trong thập niên 1960 là một đất nước kém thiên hữu và đoàn kết hơn so với nước Mỹ của thập niên 1950. Mặc dù thử thách dài và chi phí khủng khiếp, Nam Việt Nam đã được cứu vớt vào năm 1973 – và chỉ bị mất vào năm 1975.

Thất bại của Mỹ ở Việt Nam là một sự lựa chọn chính trị, chứ không phải về mặt quân sự. Nếu Mỹ đã bảo vệ một Nam Việt Nam độc lập, nhưng yếu đuối vào năm 1973-4, đất nước đó có khả năng cao là đi theo mô hình của Hàn Quốc. Hàng triệu người Đông Nam Á sẽ không phải trở thành thuyền nhân và tỵ nạn, hoặc bị gửi đi các trại tù và trại cải tạo.

Một Việt Nam dân chủ được hỗ trợ bởi Mỹ có lẽ đã ổn định lại khu vực và gần như ngăn chặn cuộc diệt chủng ở nước láng giềng Campuchia – vốn một trong năm người của đất nước đó, 2 triệu người, đã bị giết bởi phe lãnh đạo cộng sản. Và phần lớn sự cay đắng của cuộc chiến về cả hai phe của chính trị Mỹ, vốn vẫn còn tồn tại với chúng ta ngày nay, sẽ được biến mất.

Và phe cộng sản Việt Nam, phe chủ mưu và xâm chiếm của cuộc chiến khủng khiếp đó, họ làm vậy để được gì? Ngày nay, buồn cười thay, chính phủ Việt Nam không mong muốn gì hơn sự thịnh vượng của chủ nghĩa tư bản mà trước đây họ đã chửi rủa.

Tôi là Victor Davis Hanson của Viện Hoover cho Đại Học Prager.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s