Phân bổ vốn đầu tư không thể như phân chia miếng bánh!

(TBKTSG) – Thiếu vốn, chậm giải phóng mặt bằng, thủ tục hành chính chậm chạp là những lý do phổ biến làm chậm tiến độ, dẫn đến đội vốn và giảm hiệu quả đầu tư của hàng loạt dự án sử dụng nguồn vốn nhà nước. Dự án xây dựng tuyến metro số 1 ở TPHCM hiện đang đứng trước nguy cơ chậm tiến độ và đội vốn một lần nữa, nhưng do một nguyên nhân hoàn toàn mới – thay đổi kế hoạch cấp phát vốn, từ cấp theo tiến độ sang theo kế hoạch trung và dài hạn.


Dự án xây dựng tuyến metro số 1 ở TPHCM hiện đang đứng trước nguy cơ
chậm tiến độ và đội vốn kế hoạch cấp phát vốn thay đổi. Ảnh: TLTBKTSG

Theo đó, năm 2017 dự án chỉ được Bộ Kế hoạch và Đầu tư bố trí 2.100 tỉ đồng, bằng khoảng 40% so với nhu cầu theo tiến độ thực hiện.

Thoạt nhìn, chúng ta có thể nghĩ rằng rắc rối mà dự án tuyến metro số 1 đang đối mặt là do thay đổi cơ chế, nhưng phân tích kỹ sẽ thấy vấn đề hoàn toàn nằm ở chỗ khác.

Cơ chế cấp vốn theo kế hoạch trung và dài hạn được thiết kế từ năm 2015 nhằm tạo điều kiện cho các địa phương chủ động trong việc lên kế hoạch triển khai các dự án đầu tư, qua đó khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, kéo dài và kém hiệu quả, vốn là vấn nạn lớn của nền kinh tế trong hàng chục năm qua.

Rõ ràng, mục tiêu của việc thay đổi cơ chế cấp phát vốn là hoàn toàn đúng đắn, nhưng khi áp dụng vào thực tế nó lại khiến cho một dự án lớn và được xác định là “trọng điểm cấp quốc gia” đối diện với nguy cơ chậm tiến độ và đội vối đầu tư – vấn nạn mà cơ chế mới hy vọng sẽ xóa bỏ được.

Cách thức thực hiện cơ chế này đang có vấn đề và nằm ở yếu tố con người.

Việc xây dựng kế hoạch cấp phát vốn, dù là theo cơ chế nào đi chăng nữa, thì cũng phải dựa trên nền tảng là nhu cầu đầu tư của các địa phương, bộ ngành. Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư theo đề xuất luôn cao hơn nhiều lần so với khả năng đáp ứng của nguồn vốn, thì nhiệm vụ của các cơ quan có thẩm quyền ở trung ương là phải đánh giá, thẩm định và sắp xếp thứ tự ưu tiên theo tính cấp bách và hiệu quả để tập trung nguồn lực đầu tư. Chỉ khi làm thật tốt công tác này thì mới có hy vọng giải quyết được nạn đầu tư dàn trải, kéo dài và kém hiệu quả.

Trở lại trường hợp dự án tuyến metro số 1, một dự án đã được xác định là trọng điểm cấp quốc gia, lại đang trong giai đoạn hoàn thành như vậy, lẽ ra phải nằm trong nhóm ưu tiên hàng đầu được bố trí vốn để nhanh chóng đưa công trình vào khai thác. Chúng ta có thể suy đoán rằng, việc cắt đi hơn 60% nguồn vốn cho dự án này là để có nguồn phân chia cho các dự án khác. Điều đó phần nào cho thấy việc phân bổ nguồn vốn đầu tư từ ngân sách vẫn ít nhiều theo lối mòn cũ, theo cách ăn đồng chia đủ như kiểu phân chia một miếng bánh. Nguyên nhân có thể do những người có trách nhiệm ở các cơ quan trung ương chưa thay đổi được quan điểm, nhưng cũng không loại trừ khả năng họ vẫn đang chịu áp lực mạnh từ các địa phương.

Trong bối cảnh Chính phủ đang dồn mọi sức lực để khôi phục đà tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, một trong những giải pháp khả thi và cấp bách nhất hiện nay là bằng mọi cách phải phát huy tốt hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư công, xóa bỏ nạn đầu tư dàn trải, kéo dài – điều đó đồng nghĩa với việc phải tập trung vốn cho những dự án có hiệu quả cao và khả năng hoàn thành sớm.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s