EVN là quán quân nợ: Tính toán khiến người dân thiệt

Hoài An (BĐV) – “Không thể chỉ dựa trên những số liệu tính toán nội bộ với nhau rồi công bố như một cơ sở để tăng giá, như vậy là không công bằng”. Ông Ngô Đức Lâm – Liên minh năng lượng bền vững Việt Nam cho rằng, số nợ 9,7 tỉ USD mà EVN đang “đeo” rất cần được phân tích kỹ.


EVN lại hắng giọng tăng giá. Ảnh minh họa

Ông Lâm cho biết, số nợ liên quan tới vấn đề sử dụng hiệu quả đồng vốn, sự bảo lãnh của Chính phủ. Vì vậy, cần phải phân tích rõ cơ cấu khoản nợ, nguyên nhân khiến khiến EVN mang gánh nợ đó là gì và khả năng trả nợ của EVN có không?

Ông nhận định, ngành điện là ngành kinh tế đặc biệt, tạo ra sản phẩm tới đâu tiêu thụ và thu tiền gọn tới đó. Như vậy, khả năng nợ đọng do bán hàng là rất thấp.

“Dư luận rất muốn được làm rõ, số nợ trên có bao gồm nợ cũ của EVN được cộng dồn từ nhiều năm không? Những dự án làm ăn thua lỗ, đầu tư không hiệu quả, chậm tiến độ, đội vốn có được tính vào số nợ nói trên không?” – vị chuyên gia đặt câu hỏi.

Từ đó, vị chuyên gia cho hay cần phải làm rõ để tránh tình trạng quản lý yếu kém nhưng lại bắt dân phải gánh hậu quả.

Bởi lẽ, tại kết luận công bố năm 2013, Thanh tra Chính phủ cho biết 6 dự án nhiệt điện gồm Ô Môn 1, Phú Mỹ 1 và 4, Nghi Sơn 1, Hải Phòng 1 và Quảng Ninh 1 đều có hạng mục khu nhà quản lý vận hành và sửa chữa với các loại biệt thự đơn lập, nhà song lập, nhà liền kề, chung cư cao tầng, có cơ sở hạ tầng đi kèm như nhà trẻ, bể bơi, sân tennis cho cán bộ công nhân ngành điện sử dụng… với tổng giá trị đầu tư trên 595 tỷ đồng.

Tất cả số tiền trên đều được EVN tính vào chi phí sản xuất kinh doanh điện của các doanh nghiệp thành viên.

Thanh tra Chính phủ đã yêu cầu EVN phải hạch toán riêng, không được tính các chi phí trên vào giá thành sản xuất.

“Vậy tới nay EVN đã thực hiện chỉ đạo trên như thế nào? Chi phí trên được hạch toán ra sao…? 9,7 tỉ USD có bao gồm số tiền trên…? Liệu người dân có phải gánh thay hậu quả từ quản lý yếu kém, đầu tư không hiệu quả?”, ông Lâm nghi vấn.

Theo vị chuyên gia, vấn đề trên rất cần được làm rõ. Cơ quan quản lý phải chịu trách nhiệm.

Cũng đồng tình, trong cơ cấu số nợ trên có hơn 7.000 tỉ là do tác động của sự biến động giá cả nguyên liệu đầu vào như giá than, khí, dầu… tuy nhiên, theo vị chuyên gia, chi phí bù lỗ trên nhà nước và EVN phải chịu.

Ông Lâm giải thích, Chính phủ đang định hướng phát triển kinh tế theo cơ chế thị trường, trong trường hợp đó, EVN sẽ buộc phải có tính toán tiết kiệm các chi phí đầu vào cũng như khắc phục cho được các vấn đề từ quản trị doanh nghiệp, quản lý chi phí, hoạt động đầu tư…

Như vậy, EVN có thể chọn mua than, khí, gas từ nước ngoài thay vì buộc phải sử dụng sản phẩm của các “ông lớn” trong nước với giá cao.

Nhưng thực tế, do vướng vào bản ký kết hiệp ước giữa các tập đoàn là PVN, Vinacomin, EVN cũng như chính sách khuyến khích sử dụng nguyên liệu trong nước. Đây là nguyên nhân khiến, EVN phải nhập than giá cao dẫn tới chi phí sản xuất bị đẩy cao hơn.

Đáng nói, những chi phí này đều được coi là tư liệu phục vụ đầu vào và là cơ sở để EVN tăng giá thành bán lẻ cho người tiêu dùng.

Khoản nợ 7.200 tỉ như EVN than vãn, doanh nghiệp này hoàn toàn không phải chịu. EVN ngoài việc được hưởng ưu đãi từ chính sách bảo trợ trong nước, thì phần lỗ trên đã được tính vào giá bản lẻ và người tiêu dùng phải gánh.

“Kiểu kêu khó khăn, thua lỗ như của EVN là rất khó chấp nhận được. EVN không bao giờ lỗ, không thể lỗ. Bởi khi giá  than trong nước thấp hơn thế giới, nhà nước đã có cơ chế cho phép tăng giá bán than, EVN không giảm giá điện, người dân vẫn không được lợi.

Đến khi, giá than thế giới xuống thấp, nhà nước lại thực hiện chính sách bảo trợ khuyến khích sử dụng sản phẩm trong nước với giá cao. EVN lại nhăm nhe tăng giá, EVN vẫn không lỗ, người dân lại chịu thiệt”, ông Lâm nói rõ.

Từ những bất cập trên, vị chuyên gia cho rằng cần phải điều hành giá điện theo cơ chế thị trường, khi đó, thị trường sẽ là nhân tố quyết định giá điện chứ không phải EVN hay Bộ Công thương.

Lo ngại, những động thái trên như bước dọn đường để tăng giá, vị chuyên gia đề nghị cần có cơ quan thanh tra độc lập thẩm tra, đánh giá tính hợp lý, bất hợp lý từ những số liệu EVN cung cấp.

“Không thể chỉ dựa trên những số liệu tính toán nội bộ với nhau rồi công bố như một cơ sở để tăng giá, như vậy là không công bằng”, ông Lâm nói.

Không bao cấp là đúng

Trước thông tin Bộ Công thương nói sẽ không bao cấp điện cho khu vực doanh nghiệp, khu vực thu nhập cao, ông Ngô Đức Lâm ủng hộ chủ trương trên.

Theo ông Lâm, hiện ngành điện cũng đang thực hiện bán điện theo khung bảng giá được quy định cụ thể. Vấn đề các nhà đầu tư e ngại không nằm ở giá điện cao hay thấp mà cái họ mong muốn là sự minh bạch trong cơ cấu giá thành.

Vị chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh, ở Việt Nam hiện nay đang diễn ra tình trạng xung đột cung – cầu năng lượng. Giá điện thấp chỉ khuyến khích tiêu dùng, không khuyến khích sản xuất năng lượng. Đáng quan ngại, khi giá điện thấp cũng sẽ khuyến khích sản xuất lạc hậu.

“Nếu tính giá điện giá cao doanh nghiệp buộc phải lựa chọn những công nghệ, kỹ thuật hiện đại, tiết kiệm điện. Tuy nhiên, thực hiện thế nào phải có lộ trình, không thể nói là làm ngay được”, ông Lâm góp ý.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s