Trồng cây và trồng người

Nguyễn Hồng Huy (TBKTSG) – Trồng trọt có một số quy luật: (i) gieo hạt nào lên cây nấy; (ii) gốc rễ tạo nên hoa trái; (iii) cây cần môi trường và dinh dưỡng phù hợp tại mọi thời điểm; (iv) cần có thời gian mới có thể thu hoạch; (v) luôn có sự chọn lọc tự nhiên để tồn tại. Sự phát triển của con người cũng không khác quy luật sinh trưởng đơn giản của cây trong môi trường đầy “trí tuệ” của thiên nhiên. Không chấp nhận, không tuân theo những quy luật này, quốc gia, con người không thể phát triển bình thường, lành mạnh, khỏe khoắn.


Cuộc sống luôn đòi hỏi phải học tập,
tiếp thu kiến thức mới. Ảnh: Thủy Nguyên

Gieo hạt cỏ thì không thể thu hoạch lúa. Tương tự, gieo sự khuôn mẫu, xơ cứng thì không thể gặt hái những con người biết tư duy, sáng tạo; gieo dối trá, tham lam thì không thể có một xã hội hài hòa, nhân văn, tử tế; gieo nếp lười suy nghĩ, lười vận động, thích hưởng thụ, say sưa thì không thể có con người với thể chất khỏe khoắn, tinh thần lành mạnh, trí tuệ minh mẫn, sáng suốt.

Ai cũng biết yếu tố tạo nên hoa trái trên cây chính là thứ không nhìn thấy, nằm dưới mặt đất: gốc rễ. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa nhận thức một cách tường minh yếu tố tạo nên thành quả con người cũng là thứ không nhìn thấy: suy nghĩ. Suy nghĩ sẽ quyết định hành động. Hành động dẫn đến kết quả. Thấy thành quả ít, chỉ than vãn mà không thay đổi cái gốc rễ – suy nghĩ thì không thể thay đổi hành động, nên cũng không thể thay đổi kết quả. Thấy thiên hạ xung quanh ngày càng thịnh vượng, ta cũng muốn vươn lên, nhưng không chịu thay đổi suy nghĩ theo hướng tiến bộ thì không thể phát triển một cách hiệu quả. Muốn khỏe mạnh mà không thay đổi thói quen để tập thể dục, không thay đổi chế độ dinh dưỡng thì trước sau gì cũng đổ bệnh. Muốn làm giàu mà không chịu thay đổi cách suy nghĩ để thay đổi thái độ học tập, làm việc, đầu tư thì khó mà thành đạt.

Ai cũng biết trong quá trình nuôi cây, đất bị hao hụt chất dinh dưỡng, hoặc môi trường sống xung quanh biến đổi, không còn giống như trước, vì vậy, phải bón thêm phân nhằm đưa cây trở về điều kiện sống tối ưu. Không ai nói cây tôi trồng trước giờ vẫn tốt nên bây giờ đất không cần bón phân. Không thể sống hôm nay mà mê ngủ trong hào quang của quá khứ. Không chịu học hỏi, tiếp thu kiến thức mới để đáp ứng điều kiện mới của cuộc sống thì rốt cuộc, những người đi sau sẽ lần lượt vượt qua mình.

Trồng cây gì cũng cần có thời gian để thu hoạch. Muốn có thành quả ngay nên thích đi nhanh, đi thẳng, đi tắt hay bơm thổi ép lớn thì không thể bền vững. Không phải vô cớ mà những bậc hiền triết Đông, Tây đều coi trọng chữ nhẫn.

Trong tự nhiên, những cây nào thích nghi với điều kiện và môi trường sống sẽ tồn tại, vượt lên trên, di truyền cho đời sau. Cũng vậy, những quốc gia, cá nhân không học hỏi, không hội nhập, không thích nghi với thế giới, không chấp nhận trí tuệ và những giá trị phổ quát của nhân loại thì sẽ bị bỏ lại đằng sau trên con đường vạn dặm của loài người.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s