Quy chế “persona non grata”

Lê Công Định(Tễu) – Sử dụng thuật ngữ la-tinh “persona non grata” là cách biểu hiện phản ứng mạnh mẽ trong ngoại giao quốc tế. Nó có nghĩa là “người không được chào đón”, một quy chế do ngành hành pháp của nước chủ nhà áp dụng khi trục xuất một viên chức ngoại giao của nước khác.

Điều 9, Mục 1 của Công ước Viên về Quan hệ Ngoại giao quy định: “Quốc gia tiếp nhận [viên chức ngoại giao] có thể vào bất kỳ lúc nào và không cần giải thích quyết định của mình, thông báo cho quốc gia gửi [viên chức ngoại giao] rằng người đứng đầu hoặc bất kỳ viên chức nào thuộc ngoại giao đoàn là persona non grata, hoặc rằng bất kỳ viên chức nào thuộc ngoại giao đoàn là không thể chấp nhận được.”

Tuyên bố persona non grata được đưa ra khi có bằng chứng viên chức ngoại giao đó vi phạm luật pháp nước sở tại và/hoặc luật pháp quốc tế.

Cuối năm ngoái Chính phủ Mỹ đã trục xuất 35 viên chức ngoại giao Nga do tình nghi liên quan đến sự việc Nga bị cáo buộc can dự vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ. Việc trục xuất đó cũng dựa trên sự áp dụng quy chế persona non grata.

Chính phủ Đức vừa ra tuyên bố đặt viên tình báo tại Toà đại sứ Việt Nam ở Đức trong tình trạng persona non grata và ra lệnh trục xuất người này khỏi lãnh thổ Đức trong vòng 48 giờ.

Thông thường quốc gia có viên chức ngoại giao bị trục xuất sẽ trả đũa bằng cách trục xuất lại một viên chức ngoại giao nước kia. Không biết trong trường hợp hiện tại nhà cầm quyền Việt Nam sẽ trả đũa ngoại giao ra sao đối với Đức?

Hoàng Dũng – Hai quốc gia được coi là có quan hệ chính thức khi họ có Đại sứ quán đặt ở hai nước. Toà nhà đại sứ được coi là lãnh thổ riêng của nước đó, bất khả xâm phạm, được quốc gia bạn bảo vệ.

Khi có trục trặc về quan hệ ngoại giao, sẽ có 4 mức phản ứng: trao công hàm phản đối, trục xuất viên chức ngoại giao cấp thấp, trục xuất đại sứ, cắt quan hệ ngoại giao.

Trục xuất đại sứ là sự việc nghiêm trọng ở mức thứ 2 sau cắt quan hệ. Nó có thể nâng lên mức cao nhất tuỳ phản ứng sau đó của quốc gia có đại sứ bị trục xuất. Để trở lại bình thường là một thời gian dài và rất khó khăn.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s