Đã truy ra hơn 4 tỷ đồng “thất lạc” của cụ ông chịu oan sai 43 năm

Thế Kha (dantri.com.vn) 14/07/2019 — Cuối cùng thì ông Nguyễn Văn Hoà – Phó Giám đốc Công ty TNHH Luật Hoà Lợi đã phải thừa nhận đang cầm của ông Trần Văn Thêm (bị oan sai 43 năm) số tiền 2,7 tỷ đồng; anh Trần Văn Được (cháu họ ông Thêm) thừa nhận giữ 1,35 tỷ đồng. Thông tin gia đình ông Thêm phản ánh việc ông được bồi thường 6,7 tỷ đồng nhưng chỉ mang về trên 2 tỷ là chính xác.

► Bài liên quan: Bồi thường 6,7 tỷ đồng cho người mang án tử suốt 43 năm (sggp.org.vn 19/6/2019)

Ông Trần Văn Thêm tại buổi xin lỗi công khai của liên ngành tư pháp Trung ương. Ông Nguyễn Văn Hoà- Phó giám đốc Công ty luật Hoà Lợi là người cầm hoa, đứng ngoài cùng bên phải.

Sau khi Công an huyện Yên Phong (Bắc Ninh) tiếp nhận giải quyết tố cáo dấu hiệu chiếm đoạt tiền bồi thường oan sai của ông Trần Văn Thêm (83 tuổi), ông Nguyễn Văn Hoà – Phó Giám đốc Công ty TNHH Luật Hoà Lợi và anh Nguyễn Văn Được (2 người bị tố cáo) đã có những động thái rất lạ.

Theo 2 clip gửi tới báo chí, ngay sau khi bị Công an huyện Yên Phong mời lên làm việc, anh Trần Văn Được đã tìm tới nhà gặp ông Thêm để có những lời lẽ mang tính “răn đe”, “hướng dẫn” ông Thêm trao đổi thông tin với cơ quan chức năng.

Anh Được còn “nhắc” ông Thêm nói với anh Trần Văn Sáu (con trai cụ Thêm) phải rút đơn tố cáo anh Được và ông Nguyễn Văn Hoà nếu không muốn gặp rắc rối sau này (!?).

“Tôi sẽ gửi 2 clip này tới cơ quan công an để làm rõ”- anh Sáu nhấn mạnh.

Đáng chú ý, hôm qua (13/7), ông Nguyễn Văn Hoà đã tổ chức cuộc gặp mặt tại Trường THPT Phan Huy Chú (huyện Thạch Thất, Hà Nội) với sự tham gia của anh Trần Văn Được, anh Trần Tuệ Lâm (cháu ruột ông Thêm) và phóng viên 4 cơ quan báo, tạp chí.

Nếu như trước đó, ông Nguyễn Văn Hoà luôn luôn khẳng định với PV Dân trí và nhiều cơ quan báo chí việc đã trả đầy đủ 6,7 tỷ đồng cho ông Trần Văn Thêm và “không lấy đồng nào”, “chỉ làm từ thiện” thì lần này ông Hoà đã thừa nhận có giữ của ông Thêm 40% số tiền bồi thường oan sai và 1 sổ tiết kiệm tiền gửi tại ngân hàng trị giá 500 triệu đồng.

Biên bản cuộc làm việc còn cho thấy, anh Trần Văn Được xác nhận việc cụ Thêm đưa cho ông Hoà 2,7 tỷ đồng tại Trường THPT Phan Huy Chú (nơi ông Hoà làm Chủ tịch HĐQT) là đúng. Anh Được cũng thừa nhận đang cầm của ông Thêm 1,35 tỷ đồng.

Biên bản được lập ngày 13/7/2019 tại Trường THPT Phan Huy Chú (huyện Thạch Thất) ghi nhận sự việc ông Nguyễn Văn Hoà cầm của ông Thêm 2,7 tỷ đồng, anh Trần Văn Được lấy 1,35 tỷ đồng.

Như vậy, ông Hoà và anh Được đang giữ của ông Thêm tổng số tiền trên 4 tỷ đồng. Cả hai người này đều đưa ra giấy tờ chứng minh việc ông Thêm chấp thuận cho họ giữ tổng cộng 60% số tiền bồi thường oan sai. Giấy tờ được lập trong giai đoạn ông Thêm đang đề nghị TAND Cấp cao tại Hà Nội bồi thường oan sai và không có sự chứng kiến, ghi nhận của con cháu ông Thêm.

Trao đổi với PV Dân trí, anh Trần Văn Sáu (con trai ông Thêm) khẳng định việc gia đình anh sẽ tiếp tục đề nghị cơ quan công an làm rõ việc “xẻ” số tiền bồi thường oan sai có nhiều dấu hiệu bất minh, gây thiệt thòi lớn cho ông Thêm và gia đình.

Vụ án oan Trần Văn Thêm: Vì sao
lại đình chỉ bị can?

Hồng Chuyên/Infonet (24h.com.vn) 12/08/2016 — Đó là thắc mắc của nhiều người khi theo dõi vụ án oan kéo dài hơn 40 năm của cụ ông Trần Văn Thêm. Cụ ông Trần Văn Thêm đã bị cấp phức thẩm, sơ thẩm tuyên án tử hình, nhưng lại được “tạm tha” hơn 40 năm mà không được công khai oan sai.


Ông Trần Văn Thêm cùng luật sư Vũ Văn Lợi đến buổi công khai xin lỗi

Sau khi Liên ngành Tư pháp Trung ương tổ chức công bố quyết định đình chỉ bị can và công khai xin lỗi với ông Trần Văn Thêm tại Yên Phong (Bắc Ninh) nhiều câu hỏi được đặt ra. Vì sao lại có án oan kéo dài lâu như vậy? Làm thế nào để giảm đi những án oan thế này? Và tại sao đến nay lại không phải là hủy bản án, tuyên vô tội mà lại là đình chỉ bị can?

Để góp tiếng nói dưới góc nhìn luật pháp, PV Infonet có cuộc trao đổi với luật sư Đặng Văn Cường (Trưởng Văn phòng luật sư Chính Pháp, Đoàn luật sư Tp Hà Nội) về vấn đề này.

Hiện nay, ông Trần Văn Thêm đã được giải sau hơn 40 năm. Theo luật sư câu chuyện này có thể rút ra những lưu ý gì trong giải quyết án oan sai?

Luật sư Đặng Văn Cường: Theo thông tin được biết sáng 11/8, tại Trung tâm văn hóa huyện Yên Phong, Bắc Ninh diễn ra lễ công bố quyết định đình chỉ điều tra bị can và công khai xin lỗi đối với ông Trần Văn Thêm (SN 1936, ở xã Yên Phụ, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh). Đây là kết quả chính thức xác định một vụ án oan “thế kỷ”, điển hình tương tự vụ án oan của ông Nguyễn Thanh Chấn, ông Thêm sau hơn 40 năm lặn lội kêu oan đến nay mới được các cấp có thẩm quyền xem xét minh oan và công khai xin lỗi.

Có thể nói, trong bất cứ nền tố tụng nào cũng có thể xảy ra sai sót. Đất nước nào cũng có án oan, có một tỉ lệ án oan sai nhất định. Nhưng nếu để xảy ra nhiều án oan thì chứng tỏ nền tư pháp đang có vấn đề. Khi mà quyền con người, quyền công dân chưa được đề cao và tôn trọng thì câu chuyện oan sai sẽ trở nên phổ biến hơn. Những khi mà các nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự không được tôn trọng (như nguyên tắc tranh tụng; nguyên tắc xác định sự thật vụ án; nguyên tắc đảm bảo quyền bào chữa; đánh giá chứng cứ…), còn để xảy ra tình trạng bức cung, ép cung thì tình trạng oan sai còn diễn ra phổ biến.

Theo tôi, trong thời gian tới cần tăng cường thực hiện nguyên tắc tranh tụng – nguyên tắc lần đầu tiên được ghi nhận trong BLTTHS năm 2015 để tăng cường phản biện, giám sát, bào chữa của bị can, bị cáo và thực hiện nhiệm vụ, vai trò của người bào chữa. Với những vụ án mà bị can, bị cáo kêu oan thì cần phải hết sức thận trọng trong việc thu thập và đánh giá chứng cứ, phải đảm bảo tính khách quan và thu thập hợp pháp, phải đảm bảo được quyền bào chữa của bị can, bị cáo. Trong các vụ án kêu oan thì phải có những quy định pháp luật và cơ chế để mọi buổi làm việc của cán bộ điều tra, người tiến hành tố tụng phải có sự tham gia của người bào chữa và đại diện viện kiểm sát.

Phải sửa đổi các quy định tố tụng hình sự để đảm bảo tòa án là trọng tâm, hoạt động xét xử là then chốt, đảm bảo tính độc lập trong xét xử của tòa án. Cần đảm bảo nguyên tắc suy đoán vô tội, đảm bảo quyền im lặng, quyền con người và các quyền tự do khác của công dân. Nếu không đủ căn cứ kết tội bị cáo thì tòa án phải tuyên vô tội….

Cần phải có những quy định và chế tài nghiêm khắc để tránh tình trạng bức cung, ép cung, dùng nhục hình buộc người bị tạm giam tạm giữ phải nhận tội một cách oan ức.

Có thực hiện tốt các yêu cầu như vậy thì mới có thể giảm bớt những án oan đau lòng như những vụ mà báo chí nêu trong thời gian gần đây, trong đó có vụ ông Chấn, ông Nén, ông Thêm…

Luật sư có thể lý giải vì sao không phải là hủy bản án cũ, tuyên vô tội mà lại là “Đình chỉ bị can” ?

Luật sư Đặng Văn Cường: Theo quy trình về tố tụng hình sự của nước ta thì khi khởi tố vụ án và tiến hành các hoạt động điều tra thì phải khởi tố bị can và quyết định áp dụng các biện pháp ngăn chặn như: Tạm giam hoặc cấm đi khỏi nơi cư trú. Hoạt động điều tra kết thúc nếu vụ án bị đình chỉ hoặc chuyển cho Viện kiểm sát truy tố bị cáo. Việc truy tố bị cáo chỉ kết thúc khi có bản án giải quyết vụ án hình sự đó. Tóm lại, quy trình tố tụng là Khởi tố – Điều tra – Truy tố – Xét xử – Thi hành án. Nếu một bị cáo có tội thì phải trải qua các giai đoạn này. Nếu bị cáo không có tội thì sẽ bị đình chỉ vụ án, đình chỉ điều tra bị can hoặc bản án (sơ thẩm hoặc phúc thẩm) tuyên bị cáo không phạm tội.

Về nguyên tắc trong tố tụng Việt Nam thì tòa án xét xử hai cấp; là cấp sơ thẩm và cấp phúc thẩm. Chỉ ở hai cấp này thì tòa án mới có quyền quyết định bị cáo có tội hay không có tội. Giám đốc thẩm, tái thẩm… không phải là cấp xét xử nên không có quyền tuyên bị cáo là có tội hay không. Các giai đoạn giám đốc thẩm, tái thẩm chỉ xem xét lại bản án đã có hiệu lực pháp luật để giữ nguyên hoặc hủy bỏ bản án đó. Nếu bản án giám đốc thẩm hủy bản án hình sự đã có hiệu lực pháp luật thì bản án giám đốc thẩm đó sẽ quyết định trả hồ sơ về để điều tra lại hoặc xét xử lại. Sau đó cần phải có quyết định đình chỉ hoặc bản án sơ thẩm hoặc phúc thẩm tuyên bố bị cáo không phạm tội thì vụ án mới kết thúc. Vụ án của ông Trần Văn Thêm cũng phải tuân theo thủ tục như vậy.

Trước đây khi bắt được hung thủ thực sự của vụ án đó, đáng lẽ ra tòa án tối cao phải tuyên hủy bản án của ông Thêm để giao hồ sơ cho cơ quan điều tra đình chỉ nhưng không hiểu lý do gì mà các cơ quan tố tụng không thực hiện thủ tục này. Họ cho rằng “tạm tha” ông Thêm vì vấn đề sức khỏe, sau đó không thực hiện lại các thủ tục tố tụng để kết thúc vụ án là việc làm tắc trách, vô trách nhiệm của người có thẩm quyền trong vụ án này. Đó chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng oan kéo dài của ông Thêm khi đã đủ điều kiện minh oan. Có lẽ ông Thêm cũng không có sự tư vấn chính xác, không kêu cứu hiệu quả sau khi được thả ra nên sự việc mới để kéo dài đáng báo động đến thế.

Theo quy định tại Điều 107 Bộ luật tố tụng hình sự hiện hành thì một trong những căn cứ không khởi tố vụ án hình sự là căn cứ không có sự việc phạm tội. Cũng theo quy định tại Điều 164 Bộ luật tố tụng hình sự thì khi không có sự việc phạm tội, cơ quan điều tra sẽ ra quyết định đình chỉ điều tra.

Về bồi thường trách nhiệm Nhà nước, vụ án này có khác gì vụ án của ông Nguyễn Thanh Chấn, ông Huỳnh Văn Nén, thưa luật sư?

Luật sư Đặng Văn Cường: Điều 47, Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước quy định, thiệt hại do tổn thất về tinh thần trong trường hợp bị tù giam được tính: Mỗi ngày tù giam oan được bồi thường 3 ngày lương tối thiểu (theo mức lương tối thiểu của Nhà nước quy định tại thời điểm bồi thường).

Mức lương tối thiểu hiện nay là 1.210.000 đồng. Còn thiệt hại do thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút, khi bị bắt cụ Thêm đang là lao động tự do.

Theo Điều 46 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, trường hợp cá nhân có thu nhập không ổn định và không có cơ sở xác định cụ thể hoặc thu nhập có tính chất thời vụ thì việc bồi thường thu nhập sẽ dựa vào mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại tại địa phương.

Trường hợp không xác định được thu nhập trung bình thì tiền bồi thường được xác định theo mức lương tối thiểu chung đối với cơ quan nhà nước tại thời điểm giải quyết bồi thường.

Ngoài ra, sau khi được minh oan, ông Thêm có thể yêu cầu bồi thường do việc bị giảm sút sức khỏe của mình vì phải ngồi tù oan, những khoản chi phí đi lại cũng như thuê luật sư trong quá trình kêu oan…

Cảm ơn luật sư!

Người mang thân phận tử tù
43 năm được minh oan

Nguyễn Trường/Tiền Phong (24h.com.vn) 10/08/2016 — Tối ngày 9/8, Phó Chánh án TAND Tối cao Bùi Ngọc Hòa cho biết: Sau cuộc họp liên ngành, TAND Tối cao đã đưa ra kết luận chính thức về vụ án hy hữu kéo dài gần 50 năm qua của ông Trần Văn Thêm, ở thôn Đức Lân, xã Yên Phụ, Yên Phong, Bắc Ninh. Theo đó, khẳng định việc các cấp tố tụng đã khởi tố, truy tố ông Thêm về tội giết người từ năm 1970 là oan sai.


Ông Trần Văn Thêm

Từ nạn nhân trở thành thủ phạm giết người

Ông Trần Văn Thêm năm nay đã 81 tuổi nhưng vẫn còn khá minh mẫn khi tiếp chuyện các phóng viên. Trong ngôi nhà cũ nát ở thôn Đức Lân, ông vẫn nhớ rành mạch từng chi tiết của vụ việc. Đó là thời điểm tháng 7/1970, ông Thêm cùng người em con nhà cô ruột tên là Nguyễn Khắc Văn đi về Vĩnh Phúc bán thuốc lào và mua trám về quê bán.

Đêm 24/7/1970, hai người ghé vào ngủ ở lều cắt tóc thuộc thôn Cầu Diện, xã Đồng Tĩnh, huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phú. Nửa đêm, hai anh em bị cướp tấn công. Hai anh em đánh lại và kêu cứu thì tên cướp bỏ chạy.

“Khi dân làng đến cứu thì trên tay tôi đang cầm cọc thồ xe dính máu còn Văn bị thương nặng, nằm tại chỗ sau đó được đưa đi bệnh viện cấp cứu nhưng không qua khỏi”. Với vật chứng là chiếc cọc thồ xe, năm 1973 ông Thêm bị các cơ quan tố tụng tỉnh Vĩnh Phú đưa ra xét xử với tội danh giết người, cướp tài sản và phải chịu mức án tử hình.

Ông Thêm chống án, năm 1974, TAND tối cao xét xử phúc thẩm tuyên y án sơ thẩm. Đến năm 1974, qua hoạt động điều tra, cơ quan chức năng đã tìm ra đối tượng Phan Thanh Nhàn mới là kẻ giết người đồng thời làm bị thương ông Thêm. Ủy ban thẩm phán TAND Tối cao đã mở phiên tòa giám đốc thẩm tuyên hủy toàn bộ 2 bản án trên đồng thời giao cơ quan công an điều tra lại từ đầu.

Giáp tết năm 1975, ông Thêm được gọi ra khỏi phòng biệt giam để gặp cán bộ Bộ công an và Công an tỉnh Vĩnh Phú. Sau hai ngày làm việc với cơ quan chức năng, ông được cấp giấy miễn lao động nặng rồi cho về quê.

Không có giấy tờ chứng minh mình trong sạch, ông Thêm cam chịu mọi điều tiếng sau khi trở về quê sinh sống. “Gia đình nhà ông Văn vẫn nghi tôi đút lót cán bộ nên được về nhà. Đi đâu tôi cũng mang tiếng là kẻ giết người. Các con tôi chẳng ai được học hành đầy đủ, vì tôi vướng vào tiếng xấu là người giết em lấy tiền. Đau xót lắm”, ông Thêm nhớ lại.

Hành trình gian nan

Để tự minh oan cho mình, ông Thêm đã tự thu thập nhiều tài liệu, chứng cứ để gửi đến các cơ quan chức năng. Trong những giấy tờ ông Thêm cho chúng tôi xem có cả giấy xác nhận của ông Cù Văn Tiện (nguyên là Phó phòng Cảnh sát hình sự năm 1974), người trực tiếp thụ lý vụ án của ông đồng thời cũng là người lấy lời khai của đối tượng Nhàn, xác định Nhàn đúng là hung thủ giết ông Nguyễn Khắc Văn.

Thế nhưng, các cơ quan tố tụng đều đưa ra những câu trả lời giống nhau: Không đủ căn cứ để xác định ông bị xét xử oan sai. Trong một công văn trả lời của TAND tỉnh Phú Thọ ngày 2/10/2006, nêu rõ: Vụ án xảy ra năm 1970, trong thời kỳ chiến tranh phải đi sơ tán nhiều nơi do vậy hồ sơ các vụ án thời kỳ này đã bị thất lạc. TAND tỉnh Phú Thọ không còn quản lý hồ sơ.

Sự việc dần được sáng tỏ khi vào năm 2014, liên quan một vụ kiện đất đai do ông Trần Văn Được là cháu ruột của ông Thêm đứng nguyên đơn. Vụ kiện do Cty Luật Hòa Lợi (Đoàn Luật sư Hà Nội) thụ lý, ông Được đã nhờ Cty này xem xét vụ việc của ông Thêm.

“Khi nhận được hồ sơ, chúng tôi rất băn khoăn vì thực sự không có những căn cứ để xác định ông Thêm bị oan sai. Đúng là một việc làm mò kim đáy bể. Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng vẫn còn hai đơn vị nữa có thể còn lưu trữ hồ sơ vụ việc đó là Công an tỉnh Bắc Ninh và trại cải tạo nơi giam giữ ông Thêm suốt gần 6 năm. Chúng tôi đã làm văn bản đề nghị các đơn vị này rà soát toàn bộ hồ sơ và thật may mắn đã tìm thấy các bản án của ông Thêm”, ông Vũ Văn Lợi, Giám đốc Công ty Luật Hòa Lợi, nói.

Tình cảm 2 nhà gắn bó trở lại

Sáng 6/8, ông Bùi Ngọc Hòa, Phó Chánh án TAND Tối cao đã về tận nhà thăm, động viên và tìm thêm một số chứng cứ để làm rõ vụ việc của ông Thêm. “Đó là niềm vui rất lớn của tôi và tôi cùng mọi người trong gia đình đã mong chờ ngày này từ rất lâu rồi. Tôi luôn tin tưởng sẽ có ngày tôi được minh oan”, ông Thêm rưng rưng nói.

Con trai cả của ông Nguyễn Khắc Văn là ông Nguyễn Khắc Vinh, năm nay đã 66 tuổi hiện ở cách nhà ông Thêm vài chục mét. Trao đổi với phóng viên Tiền Phong chiều 9/8, ông Vinh cho biết, trong nhiều năm gần đây, tình cảm giữa hai nhà đã gắn bó trở lại. Bản thân ông đã nhiều lần ngồi ăn cơm, uống rượu với ông Thêm.

“Bản thân mẹ tôi là bà Bùi Thị Song, khi đi dự phiên tòa xét xử ông Thêm cũng đã đề nghị Tòa án tha cho ông Thêm không bị tử hình. Bản thân tôi cũng mong muốn cho các cơ quan chức năng sớm làm rõ sự việc để bố tôi dưới suối vàng cũng được thanh thản”, ông Vinh nói.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s