Ở Việt Nam, cuộc trấn áp dữ dội của Đảng với giới bất đồng chính kiến vẫn tiếp diễn

Ba Sàm lược dịch 24/07/2021 — Những người ủng hộ hiệp định thương mại với EU cho biết hiệp định này sẽ thúc đẩy một bên Việt Nam hướng tới sự tôn trọng hơn nữa đối với nhân quyền. Các bằng chứng cho đến nay lại chỉ ra một hướng khác.

Nguồn: THE DIPLOMAT by Stewart Rees – July 23, 2021

Vào ngày 20 tháng 7, ông Nguyễn Văn Lâm, 51 tuổi, đã trở thành người dùng Facebook mới nhất ở Việt Nam bị bỏ tù vì đăng nội dung mà các thẩm phán cho là “chống nhà nước” trên nền tảng truyền thông xã hội. Lâm bị cáo buộc đã chia sẻ các bài báo và thực hiện livestream chỉ trích Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) và kêu gọi dân chủ đa đảng.

Đó là một trong những sự kiện trong vài tuần qua thu hút sự quan tâm của những người ủng hộ nhân quyền ở Việt Nam.

Vào ngày 6 tháng 7, nhà hoạt động Đỗ Nam Trung đã trở thành người thứ bảy bị bắt trong một tuần, với cáo buộc hoạt động chỉ trích chống chế độ. Vào ngày 9 tháng 7, Phạm Chí Thành, đồng sáng lập Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam (IJAVN), đã bị tuyên án 5 năm rưỡi tù giam vì viết những bài báo chỉ trích ĐCSVN.

Các thẩm phán đã có một năm bận rộn khi tuyên án các nhà báo của IJAVN. Vào tháng Giêng, ba thành viên IJAVN đã bị bỏ tù vì viết 36 bài báo mà chính quyền cho là thù địch với đảng. Lê Hữu Minh Tuấn và Nguyễn Tường Thụy mỗi bị cáo 11 năm tù, Phạm Chí Dũng 15 năm tù. Không có gì ngạc nhiên khi Việt Nam tiếp tục được xếp hạng 175 trên thế giới về tự do báo chí trong số 180 quốc gia, theo Tổ chức Phóng viên Không Biên giới.

Làn sóng trấn áp mới nhất bắt đầu vào ngày 29 tháng 6, với việc bắt giữ ba người dùng Facebook từ tỉnh Quảng Ngãi miền Trung vì “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước”.

Trên lý thuyết, Hiến pháp Việt Nam bảo đảm quyền tự do ngôn luận. Nhưng trên thực tế, những người công khai chỉ trích chính phủ thường bị buộc tội “lạm dụng” quyền tự do này theo Điều 331 của bộ luật hình sự, hoặc truyền bá nội dung “chống nhà nước” theo Điều 117.

Các nhóm tin tức độc lập trên Facebook đã phải chịu sự giám sát đặc biệt từ chế độ. Đầu năm nay, nhà báo Lê Trọng Hùng của CHTV đã bị bắt chỉ hai tuần sau khi ông công bố ý định ứng cử độc lập trong Cuộc bầu cử Quốc hội của tháng Năm.

Vào ngày 30 tháng 6, công an cuối cùng đã bắt giữ người quản lý CHTV và là nhà báo độc lập Lê Văn Dũng. Dũng bị bắt khi đang trốn tránh lực lượng an ninh hơn một tháng, sau khi ông bị buộc tội phát tán nội dung “chống phá nhà nước”.

Các nền tảng mạng xã hội đã cung cấp một con đường không chính thức cho những người bất đồng chính kiến ​​ở Việt Nam. Các nhà chức trách đang làm việc tích cực để phá hoại hoạt động này này. Chính phủ đã gây áp lực lên các công ty truyền thông xã hội để kiểm duyệt nội dung, với thành công ngày càng tăng.

Năm ngoái, Facebook đã đồng ý tăng cường kiểm duyệt nền tảng của mình sau khi các máy chủ của nó được chuyển sang chế độ ngoại tuyến để làm chậm lưu lượng truy cập vào trang web.

Trong khi đó, những người chỉ trích trực tuyến đã phải nhận những án tù hà khắc. Ngày 31/3, Facebooker Vũ Tiến Chi bị tuyên phạt 10 năm tù vì chia sẻ hơn 500 bài viết và video “chống phá nhà nước”.

Vào ngày 6 tháng 7, Lê Thế Thắng trở thành thành viên thứ năm của nhóm tin tức chống tham nhũng trên Facebook Báo Sách (Clean News) bị buộc tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ” mặc dù ông vẫn chưa bị bắt. Cáo buộc đó là tiếp theo sau vụ bắt giữ các thành viên Báo Sạch là Nguyễn Thanh Nhã, Đoàn Kiên Giang, Nguyễn Phước Trung Bảo vào tháng 4 năm 2021 và Trương Châu Hữu Danh vào tháng 12 năm 2020.

Ngày 2/7, Mai Phan Lợi và Đặng Đình Bách đều bị bắt sau khi bị buộc tội trốn thuế. Chi tiết về các khoản tiền trốn thuế vẫn chưa được công bố, nhưng có vẻ như rất có thể cặp đôi này đã được nhắm thành mục tiêu khi họ tham gia vào Mạng lưới VNGO-EVFTA, có kế hoạch giám sát độc lập việc thực hiện các cam kết của Việt Nam đối với thương mại và phát triển bền vững, được thực hiện như một phần của Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam (EVFTA) vào năm 2020. Việt Nam vẫn chưa thông qua nhóm giám sát độc lập của riêng mình, mặc dù đã đồng ý thực hiện như một phần của EVFTA.

Lợi từ lâu đã được coi là thành phần bị nghi vấn. Năm 2016, giấy phép hoạt động báo chí chính thức của ông đã bị thu hồi chỉ vài tuần sau khi tham gia cuộc gặp giữa các nhà hoạt động nhân quyền khác của Việt Nam và cựu Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama trong chuyến thăm nước này. Daniel Bastard, người đứng đầu Bộ phận Châu Á-Thái Bình Dương của RSF, mô tả cáo buộc chống lại Lợi “rõ ràng là kiểu mưu hại”.

Những người ủng hộ hiệp định thương mại tự do hy vọng hiệp định này sẽ thúc đẩy Việt Nam hướng tới sự tôn trọng hơn nữa đối với nhân quyền. Song các bằng chứng cho đến nay lại cho thấy hiệp định này đã không làm được như vậy.

Thay vào đó, chính phủ hiện đang chuẩn bị văn bản pháp luật để buộc các nền tảng truyền thông xã hội phải cung cấp thông tin liên quan tới những người hoạt động phát video trực tiếp (live-stream). Người ta tuyên bố rằng luật pháp sẽ giúp chống lại “tin tức giả mạo”, nhưng có vẻ như rất có thể những người chỉ trích chế độ cũng có khả năng bị nhắm là mục tiêu.

 Dự án 88 ước tính rằng có 22 người chỉ trích chế độ đã bị bắt kể từ tháng Giêng năm nay, trong khi 19 người đã nhận án tù.

Trong một thời gian dài, Việt Nam là một trong những quốc gia đàn áp dữ dội nhất thế giới đối với báo chí độc lập và tự do ngôn luận. Các sự kiện gần đây cho thấy nó sẽ vẫn như vậy trong thời gian tới.

Stewart Rees là Cộng tác viên Vận động chính sách tại Dự án 88, một tổ chức phi lợi nhuận hoạt động nhằm thúc đẩy quyền tự do ngôn luận ở Việt Nam.


Liên quan:

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s